Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

मा व्रजस्व परं तीर्थं परिजानन्नपि स्वयम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रमेतत्पुण्यतरं स्मृतम्

mā vrajasva paraṃ tīrthaṃ parijānannapi svayam | hāṭakeśvarajaṃ kṣetrametatpuṇyataraṃ smṛtam

Geh nicht zu einem anderen höchsten Tīrtha, auch wenn du die Tīrthas selbst kennst. Dieses heilige Kṣetra des Hāṭakeśvara gilt in der Überlieferung als noch verdienstvoller.

माdo not
मा:
Pratiṣedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle)
व्रजस्वgo
व्रजस्व:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
परम्other, further
परम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तीर्थम्pilgrimage place, sacred ford
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परिजानन्knowing
परिजानन्:
Kriyāviśeṣaṇa (Concomitant action)
TypeVerb
Rootपरि-ज्ञा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘knowing’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
स्वयम्oneself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb)
हाटकेश्वरजम्born of/pertaining to Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर-ज (प्रातिपदिक; हाटकेश्वर + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)
क्षेत्रम्sacred region, field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)
पुण्यतरम्more meritorious, holier
पुण्यतरम्:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपुण्यतर (प्रातिपदिक; पुण्य + तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
स्मृतम्is considered, is said
स्मृतम्:
Karmaṇi-prayoga predicate (Passive predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘is said/remembered’

A local petitioner/supplicant addressing her lord/husband

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A clear directive scene: the wife gestures toward the Hāṭakeśvara shrine/linga, stopping the husband from departing; a signboard-like inscription ‘Hāṭakeśvara-kṣetra’ could be imagined; pilgrims in the background emphasize the site’s fame.

H
Hāṭakeśvara
H
Hāṭakeśvaraja-kṣetra

FAQs

The verse emphasizes steadfastness in an especially potent sacred place rather than restless pilgrimage.

Hāṭakeśvara-kṣetra (hāṭakeśvarajaṃ kṣetram).

No explicit ritual; the instruction is to remain and honor the superior sanctity of this kṣetra.