Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

यस्तत्र कुरुते स्नानं सकृद्भक्त्या समन्वितः । नान्वयेऽपि भयं तस्य जाय ते सर्पसंभवम्

Transliteration

yastatra kurute snānaṃ sakṛdbhaktyā samanvitaḥ | nānvaye'pi bhayaṃ tasya jāya te sarpasaṃbhavam

Translation

Wer dort auch nur ein einziges Mal in Hingabe badet—bei dem wird keine aus Schlangen entspringende Furcht entstehen, nicht einmal innerhalb seiner Linie.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• कुरुते: does; performs
• कुरुते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; संख्यावाचक/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'once')

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• समन्वितः: endowed; accompanied
• समन्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (agreeing with 'यः')

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक निपात (negation)

• अन्वये: in the lineage; in the family line
• अन्वये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (even/also)

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• जायते: arises; is born
• जायते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सर्पसंभवम्: arising from serpents; snake-born
• सर्पसंभवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्प (प्रातिपदिक) + सम्भव (सम् + भू धातु + अप्/घञ्-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्पात्/सर्पसम्बन्धि सम्भवः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifying 'भयम्')

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāgatīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A devotee bathes once with folded hands; above/around, nāga energies are pacified—serpents appear calm, protective, and non-threatening; a lineage motif (family figures) stands behind, symbolizing inherited safety.

Characters & Entities

• Nāgatīrtha
• Snāna
• Serpents (sarpa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single sincere act of devotion at a holy place can remove deep-seated fear and confer protection across generations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nāgatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna at Nāgatīrtha with bhakti, even once.