Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 54
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

नैवेद्ये घृतपूपांश्च दद्याद्देव्याः प्रभक्तितः । ग्रंथिचूर्णेन धूपं च ह्यर्घ्यं मदनजं फलम् । तदेव प्राशनं कार्यमर्घ्यमंत्रमिदं स्मृतम्

Transliteration

naivedye ghṛtapūpāṃśca dadyāddevyāḥ prabhaktitaḥ | graṃthicūrṇena dhūpaṃ ca hyarghyaṃ madanajaṃ phalam | tadeva prāśanaṃ kāryamarghyamaṃtramidaṃ smṛtam

Translation

In tiefer Hingabe soll man der Göttin als Naivedya in Ghee gebackene Küchlein darbringen. Ebenso bringe man Weihrauch aus aromatischem Harzpulver dar und reiche Arghya zusammen mit einer Frucht, „aus Liebe geboren“. Danach soll eben diese Gabe ehrfürchtig verzehrt werden; dies gilt als der Ritus des Arghya-Mantras.

Word by Word
नैवेद्येin/for the food-offering (naivedya)
नैवेद्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in the offering/naivedya)
घृतपूपान्ghee-cakes
घृतपूपान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootघृत-पूप (प्रातिपदिक; घृत + पूप)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (घृतेन युक्ताः पूपाः)
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दद्यात्should give/offer
दद्यात्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देव्याःto the goddess
देव्याः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान)
प्रभक्तितःwith great devotion
प्रभक्तितः:
Hetu (Cause/Manner)
TypeIndeclinable
Rootप्र-भक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘भक्त्या’ इत्यर्थे
ग्रन्थिचूर्णेनwith powdered knot-grass/‘granthi’ powder
ग्रन्थिचूर्णेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootग्रन्थि-चूर्ण (प्रातिपदिक; ग्रन्थि + चूर्ण)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (by means of)
धूपम्incense
धूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
हिindeed
हि:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; अवधारण/कारणार्थक (indeed/for)
अर्घ्यम्arghya offering (water/oblation)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मदनजम्born of Madana (love-god)
मदनजम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमदन-ज (प्रातिपदिक; मदन + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; फलम् इति विशेषण (मदनात् जातम्)
फलम्fruit
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तदेव’ इति अवधारण
एवonly/indeed
एव:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
प्राशनम्eating/partaking
प्राशनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र-आशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कार्यम्to be done/should be done
कार्यम्:
Vidhi (Obligation)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभविष्यत्कर्मणि/विधेयार्थक कृदन्त (ण्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (to be done)
अर्घ्यमन्त्रम्the arghya-mantra
अर्घ्यमन्त्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्घ्य-मन्त्र (प्रातिपदिक; अर्घ्य + मन्त्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (अर्घ्यस्य मन्त्रः)
इदम्this
इदम्:
Visheshya (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
स्मृतम्is declared/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is said/remembered’
Speaker

Lakṣmī (contextual continuation within the vrata/tīrtha instruction; explicit speaker appears at 63)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Night-time Devī pūjā: a devotee offers a platter of golden ghee-cakes, wafts aromatic incense, and lifts a vessel of arghya with a ripe fruit; lamps flicker, attendants sing softly.

Characters & Entities
D
Devī
G
Gaurī
M
Madana

FAQs

Devotion expressed through proper offerings becomes sanctified, and even partaking of the consecrated remainder is treated as a dharmic act.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context, emphasizing worship connected to a sacred water-setting (tīrtha) rather than naming a single famous city in this snippet.

Offer ghee-cakes as naivedya, offer fragrant incense powder, present arghya with fruit, and then reverently partake of the consecrated offering.

←Previous Verse
Next Verse→