Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

चातुर्मास्यां व्यतीतायां यदा संप्रस्थितो मुनिः । तदा प्रोवाच मां तुष्टः पुत्रि किं करवाणि ते

cāturmāsyāṃ vyatītāyāṃ yadā saṃprasthito muniḥ | tadā provāca māṃ tuṣṭaḥ putri kiṃ karavāṇi te

Als die heilige Viermonatszeit verstrichen war und der Weise aufbrechen wollte, sprach er, zufrieden, zu mir: „Tochter, was soll ich für dich tun?“

चातुर्मास्याम्in the four-month period (cāturmāsya)
चातुर्मास्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in the four-month period’
व्यतीतायाम्having elapsed; passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवि-अति-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when (it) had passed’ (locative absolute with चातुर्मास्याम्)
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (when)
संप्रस्थितःhaving departed
संप्रस्थितः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having set out/departed’
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; तदानींतन (then)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच्/वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘said/spoke’
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; ‘me’
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘pleased’
पुत्रिO daughter
पुत्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक (what)
करवाणिshould I do
करवाणि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘shall I do?/may I do’
तेfor you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन (enclitic); ‘for you/to you’

A sage (muni) addressing a woman (putrī) in a tīrtha-narrative

Scene: After the four sacred months, the sage prepares to depart; pleased, he addresses the devoted woman as ‘daughter’ and offers to grant her a boon.

M
muni
P
putrī

FAQs

Sincere service during sacred observances culminates in divine or saintly grace expressed as a boon.

The verse sits within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (Adhyāya 178); the broader passage is a tīrtha-context narrative, though this line itself does not name the site.

Cāturmāsya—the four-month religious season—is referenced as the completed observance framing the boon.