Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

उपसर्गभये जाते तस्य दोषः प्रशाम्यति । शनैः शनैरसंदिग्धं पिप्पलादवचो यथा

upasargabhaye jāte tasya doṣaḥ praśāmyati | śanaiḥ śanairasaṃdigdhaṃ pippalādavaco yathā

Wenn Furcht vor Unheil oder Seuche aufkommt, wird sein Makel besänftigt — nach und nach und ohne Zweifel, so verkündet es Pippalāda.

उपसर्गभयेwhen fear of calamity/affliction (arises)
उपसर्गभये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपसर्गभय (प्रातिपदिक; उपसर्ग + भय)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (उपसर्गस्य भयम्)
जातेhaving arisen
जाते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; (उपसर्गभये इत्यस्य विशेषणम्)
तस्यof him/it
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
दोषःfault; affliction
दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
प्रशाम्यतिsubsides; is pacified
प्रशाम्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + शम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
शनैःgradually
शनैः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb); पुनरुक्ति (emphatic repetition)
असंदिग्धम्undoubtedly; certainly
असंदिग्धम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअ + संदिग्ध (प्रातिपदिक; सन्दिह्-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative adverbial)
पिप्पलाद्from (the sage) Pippalāda
पिप्पलाद्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootपिप्पल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
वचःspeech; statement
वचः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यथाas; just as
यथा:
Upamana (Comparison marker/उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative particle)

Pippalāda

Type: kshetra

Listener: Unspecified

Scene: Villagers fearful of an epidemic gather at the shrine; a priest recites; a peepal (aśvattha) tree motif hints at Pippalāda; the dark haze of disease slowly lifts over successive panels, replaced by clear light.

P
Pippalāda
U
Upasarga (affliction/epidemic)

FAQs

Sacred devotion works steadily: calamity-induced doṣas subside over time through the kṣetra’s grace and practice.

Hāṭakeśvara-kṣetra/Kaṃsāreśvara as a refuge during upasargas (public and personal afflictions).

Not specified in this verse; it reinforces the efficacy of the earlier-mentioned recitation/japa performed before the deity.