Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 17›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

। ऋषय ऊचुः । चमत्कारपुरोत्पत्तिः श्रुता त्वत्तो महामते । तत्क्षेत्रस्य प्रमाणं यत्तदस्माकं प्रकीर्तय । यानि तत्र च पुण्यानि तीर्थान्यायतनानि च । सहितानि प्रभावेण तानि सर्वाणि कीर्तय

Transliteration

| ṛṣaya ūcuḥ | camatkārapurotpattiḥ śrutā tvatto mahāmate | tatkṣetrasya pramāṇaṃ yattadasmākaṃ prakīrtaya | yāni tatra ca puṇyāni tīrthānyāyatanāni ca | sahitāni prabhāveṇa tāni sarvāṇi kīrtaya

Translation

Die Weisen sprachen: „O Großgesinnter, wir haben von dir den Ursprung von Camatkārapura vernommen. Verkünde uns nun das Ausmaß jenes heiligen Kṣetra und rühme alle dort befindlichen verdienstvollen Tīrthas und Heiligtümer—zusammen mit ihrer geistigen Macht.“

Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्
चमत्कारपुरोत्पत्तिःthe origin of Camatkārapura
चमत्कारपुरोत्पत्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचमत्कारपुर (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (चमत्कारपुरस्य उत्पत्तिः)
श्रुताheard
श्रुता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘heard’
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्तिः (ablative), एकवचनम्; ‘from you’
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, संबोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः ‘महती मतिः यस्य सः’
तत्that
तत्:
Sambandha (Determiner/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः-सम्बन्धे (used as determiner), एकवचनम्; ‘that’ (in tat-kṣetrasya)
क्षेत्रस्यof the kṣetra
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रमाणम्measure/extent
प्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तद्-प्रत्यय (correlative)
अस्माकम्to us / of us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनार्थः (genitive plural sense)
प्रकीर्तयproclaim/tell
प्रकीर्तय:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
यानिwhich (things)
यानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धक-यत्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक (conjunction)
पुण्यानिholy/meritorious
पुण्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
आयतनानिshrines/abodes
आयतनानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक (conjunction)
सहितानिtogether (with)
सहितानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् ‘together/along with’
प्रभावेणby (their) power
प्रभावेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्; साधन/हेतु (by virtue of)
तानिthose
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
कीर्तयdescribe/recite
कीर्तय:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The narrator addressed as ‘mahāmati’ (contextually Sūta, who answers in 17.3)

Visual Art Cues

Scene: An assembly of sages respectfully questioning the narrator about Camatkārapura’s origin, boundaries, and the list of tīrthas and sanctuaries; a map-like sacred landscape hinted behind them with icons for shrines and waterbodies.

Characters & Entities
C
Camatkārapura
K
kṣetra
T
tīrtha
Ā
āyatana

FAQs

Dharma is learned through attentive inquiry: seekers ask for precise sacred geography and the specific powers of tīrthas and shrines.

Camatkārapura-kṣetra is introduced as a sacred region whose tīrthas and sanctuaries merit detailed praise.

No ritual is prescribed; the verse requests authoritative description of sites and their prabhāva (spiritual efficacy).

←Previous Verse
Next Verse→