Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 167›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

Devanagari script

विश्वामित्र उवाच । यत्किंचिद्विद्यते रत्नं पार्थिवस्य क्षितौ द्विज । तत्सर्वं राजकीयं स्यादिति वित्तविदो विदुः

Transliteration

viśvāmitra uvāca | yatkiṃcidvidyate ratnaṃ pārthivasya kṣitau dvija | tatsarvaṃ rājakīyaṃ syāditi vittavido viduḥ

Translation

Viśvāmitra sprach: O Brahmane, welcher Schatz auch immer auf Erden im Herrschaftsbereich eines Königs vorhanden ist—wisse, dass all dies dem König gehört; so verkünden es die Kenner von Staatskunst und Reichtum.

Word by Word
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (‘यस्य मित्रं विश्वम्’ इति) नाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यत्whatever
यत्:
Karta (Subject of ‘विद्यते’/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
किंचित्anything; some
किंचित्:
Sambandha (Quantifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय (अनिश्चित/Indefinite particle: ‘anything’)
विद्यतेexists; is found
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) (सत्तायाम्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
रत्नम्treasure; jewel
रत्नम्:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेष्य
पार्थिवस्यof the king
पार्थिवस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
क्षितौon the earth; in the land
क्षितौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
द्विजO twice-born (Brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject of ‘स्यात्’/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक (correlative to ‘यत्’)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘तत्’)
राजकीयम्belonging to the king; royal property
राजकीयम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootराजकीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
स्यात्should be; would be
स्यात्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/Quotative particle)
वित्तविदःknowers of wealth (experts)
वित्तविदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवित्त + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘वित्तं वेत्ति’ इति (knowers of wealth/law)
विदुःknow; hold (as doctrine)
विदुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) (ज्ञाने)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
Speaker

Viśvāmitra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nandinī (contextual)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa (addressed as ‘dvija’)

Visual Art Cues

Scene: Viśvāmitra speaks forcefully to a brāhmaṇa, asserting that all treasures in the king’s territory belong to the king; the scene is a rhetorical escalation after refusal.

Characters & Entities
V
Viśvāmitra

FAQs

It presents a rajadharma viewpoint—royal sovereignty over resources—setting up a clash between political power and spiritual-ethical authority.

The line belongs to a Tīrthamāhātmya chapter but functions as narrative dialogue; no tīrtha is explicitly praised in this verse.

None; it is a statement of political doctrine regarding ownership.

←Previous Verse
Next Verse→