Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

तृप्तिं नेष्यति ते सर्वं सैन्यं पार्थिवसत्तम । तस्मादानीयतां क्षिप्रं पश्य मे धेनुजं फलम्

tṛptiṃ neṣyati te sarvaṃ sainyaṃ pārthivasattama | tasmādānīyatāṃ kṣipraṃ paśya me dhenujaṃ phalam

Sie wird dein ganzes Heer zur Sättigung und Zufriedenheit bringen, o bester der Könige. Darum bringe sie schnell herbei—sieh die Frucht, geboren aus meiner heiligen Kuh.

तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन
नेष्यतिwill bring/lead to
नेष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), एकवचन; विशेषण to सैन्यम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nom./1st), एकवचन
पार्थिवसत्तमO best of kings
पार्थिवसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; सर्वनाम
आनीयताम्let (it) be brought
आनीयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन; आज्ञार्थे (injunctive sense: ‘let it be brought’)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पश्यsee
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
धेनुजम्produced from the cow
धेनुजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधेनु + ज (प्रातिपदिक; ज = ‘born/produced’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन; विशेषण to फलम्
फलम्result/fruit
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन

Vasiṣṭha

Type: kshetra

Listener: the king (addressed as ‘pārthiva-sattama’)

Scene: Nandinī is summoned; the king is invited to witness the tangible ‘fruit’ of the sacred cow—food and satisfaction spreading through the entire army.

V
Vasiṣṭha
N
Nandinī
V
Viśvāmitra

FAQs

True spiritual power is shown in sustaining others; dharmic abundance is meant for service, not display.

No named tīrtha is specified in this verse; the chapter belongs to a Tīrthamāhātmya sequence but this line is narrative.

Implied is the duty of feeding guests and dependents to full satisfaction (tṛpti), akin to annadāna.