Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27
Devanagari script
माणिभद्रं वपुः कृत्वा संप्राप्तो याचितुं धनम् । हठात्प्रविश्यमानस्तु स मया मूर्ध्नि ताडितः
Transliteration
māṇibhadraṃ vapuḥ kṛtvā saṃprāpto yācituṃ dhanam | haṭhātpraviśyamānastu sa mayā mūrdhni tāḍitaḥ
Translation
In der Gestalt Maṇibhadrās kam er, um Geld zu erbetteln. Doch als er sich gewaltsam hineindrängen wollte, schlug ich ihn auf den Kopf.
Word by Word
माणिभद्रम्Maṇibhadra (as)
माणिभद्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाणिभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वपुःbody; form
वपुः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; here द्वितीया (कृत्वा with object)
कृत्वाhaving made; having assumed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund) — ‘having made/assuming’
संप्राप्तःarrived
संप्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √आप् (धातु) + संप्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः)
याचितुम्to beg; to request
याचितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√याच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (इन्फिनिटिव) — ‘to beg/ask’
धनम्money; wealth
धनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हठात्forcibly; abruptly
हठात्:
None
TypeIndeclinable
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः/क्रियाविशेषण; पञ्चमी-एकवचनार्थे — ‘forcibly/suddenly’
प्रविश्यमानःentering
प्रविश्यमानः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + √विश् (धातु) + प्रविश्यमान (कृदन्त, शानच्)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः) विशेषण — ‘entering’
तुbut; however
तु:
None
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ताडितःwas struck; beaten
ताडितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√ताड् (धातु) + ताडित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः — ‘was struck’
Speaker
Ṣaṇḍha (continuing)
Visual Art Cues
Scene: A disguised beggar styled as Maṇibhadra tries to push into a doorway; Ṣaṇḍha blocks him and strikes the crown of the head; the crowd watches in shock as the disguise slips metaphorically.
Characters & Entities
M
MaṇibhadraFAQs
Deception and coercion are condemned; the verse portrays the household’s duty to resist unlawful intrusion.
No tīrtha is directly named in this verse.
None; it narrates an incident involving disguise and violence.