Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः

vṛṃdāṃga saṃgajaṃ cedamanubhūya suṃkhaṃ hariḥ | dināni katicinmene śivakāryaṃ jagatpatiḥ

Nachdem Hari—der Herr der Welten—die Wonne erfahren hatte, die aus der Berührung von Vṛndās Leib entsprang, verweilte er mehrere Tage, als schiebe er die für Śiva zu vollbringende Aufgabe auf.

वृन्दाङ्गVṛndā’s body/limb
वृन्दाङ्ग:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृन्दा + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपदम्; वृन्दायाः अङ्गम् = वृन्दाङ्गम्)
सङ्गजम्born of contact, arising from union
सङ्गजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसङ्गज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सङ्गात् जातम्)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-निपात (conditional particle)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अनुभूयhaving experienced
अनुभूय:
Kriya (Adverbial action)
TypeVerb
Rootअनु + भू (धातु) (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया ‘having experienced’
सुखम्happiness, pleasure
सुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दिनानिdays
दिनानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (कालपरिमाणे)
कतिsome, a few
कति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकति (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; संख्यावाचक-प्रश्न/अनिश्चित (some/how many)
चित्some/any (emphatic)
चित्:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअनिश्चितार्थक-निपात (enclitic ‘some/any’)
मेनेthought/considered
मेने:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शिवकार्यम्Śiva’s task/affair
शिवकार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समासः: शिवस्य कार्यम्)
जगत्पतिःlord of the world
जगत्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासः: जगतः पतिः)

Narrator (contextual Purāṇic narration; explicitly identified as Nārada beginning at 51)

Type: kshetra

Scene: Hari, having enjoyed the intimacy with Vṛndā, lingers for several days, the sense of time suspended; a subtle tension between sensual repose and an awaiting Śiva-related mission.

H
Hari (Viṣṇu)
V
Vṛndā
Ś
Śiva
J
Jagatpati

FAQs

It illustrates how pleasure and attachment can delay dharmic duty, a recurring Purāṇic warning framed through divine narrative.

No distinct tīrtha is named in this verse; it continues the Vṛndāvana/Tulasī-linked narrative within the Tīrthamāhātmya.

No ritual instruction is present.