Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 148›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अहं तपश्चरिष्यामि पुत्रार्थं द्विजसत्तम । अनुज्ञां देहि मे येन तोषयामि महेश्वरम् । पुत्रो येन भवेन्मह्यं वंशवृद्धिकरः परः

Transliteration

ahaṃ tapaścariṣyāmi putrārthaṃ dvijasattama | anujñāṃ dehi me yena toṣayāmi maheśvaram | putro yena bhavenmahyaṃ vaṃśavṛddhikaraḥ paraḥ

Translation

„O Bester der Zweimalgeborenen, um eines Sohnes willen will ich Tapas, strenge Askese, üben. Gewähre mir die Erlaubnis, damit ich Maheśvara erfreue; und durch seine Gnade möge mir ein vortrefflicher Sohn geboren werden, der unser Geschlecht mehrt.“

Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष-सूचक; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
चरिष्यामिI will perform/practise
चरिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
पुत्रार्थम्for the sake of a son
पुत्रार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पुत्रस्य अर्थः); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular); प्रयोजनार्थे (purpose)
द्विजसत्तमO best of the twice-born
द्विजसत्तम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग; एकवचन; सम्बोधन (Vocative, Singular)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मेto me / my
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी (Dative/Genitive, Singular)
येनby which / with which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (Instrumental, Singular)
तोषयामिI please / I will satisfy
तोषयामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); उत्तमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: to cause to be pleased)
महेश्वरम्Maheshvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (Accusative, Singular)
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (Instrumental, Singular)
भवेत्may be / may happen
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; चतुर्थी (Dative, Singular)
वंशवृद्धिकरःone who increases the lineage
वंशवृद्धिकरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवंश (प्रातिपदिक) + वृद्धि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वंशस्य वृद्धिं करोति इति); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
परःexcellent, supreme
परः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (Nominative, Singular)
Speaker

Piṅgalā (implied by context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devoted woman addresses a venerable sage (dvijasattama), hands folded, declaring her intent to perform austerities for a son and requesting permission to worship Mahādeva.

Characters & Entities
P
Piṅgalā
M
Maheśvara (Śiva)
V
Vyāsa

FAQs

Sincere tapas directed to Śiva, undertaken with permission and humility, is presented as a dharmic means to fulfill righteous desires.

No site-name appears in this verse; the larger Tīrthamāhātmya context implies a sacred field (kṣetra) where Śiva is pleased.

Tapas (austerity) to please Maheśvara is stated; details of the practice are given in subsequent verses.

←Previous Verse
Next Verse→