Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

यस्तान्संपूजयेद्भक्त्या पुरुषः संयतेंद्रियः । यथोक्तदिवसे प्राप्ते नापमृत्युः प्रजायते

yastānsaṃpūjayedbhaktyā puruṣaḥ saṃyateṃdriyaḥ | yathoktadivase prāpte nāpamṛtyuḥ prajāyate

„Wer, die Sinne gezügelt, sie in Hingabe verehrt—wenn der genannte Tag herannaht—erleidet keinen vorzeitigen Tod.“

यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन (Plural)
संपूजयेत्should worship
संपूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); सम्-उपसर्ग
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
संयतेन्द्रियःself-controlled (with restrained senses)
संयतेन्द्रियः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंयत + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (संयतानि इन्द्रियाणि यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
यथोक्तदिवसेon the prescribed day
यथोक्तदिवसे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयथा + उक्त + दिवस (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (यथोक्तः दिवसः), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
प्राप्तेwhen (it) has arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Time circumstance/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; √आप् धातु, प्र-उपसर्ग)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular); सति-सप्तमी (locative absolute)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अपमृत्युःuntimely death
अपमृत्युः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप + मृत्यु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अपमृत्युः = अकालमृत्युः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
प्रजायतेarises/occurs
प्रजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); प्र-उपसर्ग

Sūta (deduced from immediate narrative frame in Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: A self-controlled pilgrim worships a circle of devas in the kṣetra with folded hands, lamp and flowers; above, a dark ‘untimely death’ shadow recedes, replaced by a protective aura.

T
Trayastriṃśat (implied from prior verse)
A
Apamṛtyu (untimely death)

FAQs

Devotion joined with self-restraint, performed according to sacred timing, is said to protect life and stabilize destiny.

The teaching belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra / Amareśvara-kuṇḍa Māhātmya stream in Nāgarakhaṇḍa.

Worship (pūjā) of the divine hosts on the ‘stated day’ (yathokta divasa), implying tithi-observance as taught in the surrounding verses.