Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

तस्योदरे स्थितो ब्रह्मा शक्राद्या अमराश्च ये । चतुर्दिक्षु स्थिताः क्रुद्धा महद्यत्नेन संस्थिताः । ततस्ते दानवाः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

tasyodare sthito brahmā śakrādyā amarāśca ye | caturdikṣu sthitāḥ kruddhā mahadyatnena saṃsthitāḥ | tataste dānavāḥ sarve maṃtraṃ cakruḥ parasparam

In seinem Bauch befanden sich Brahmā und die Unsterblichen, beginnend mit Śakra. In den vier Himmelsrichtungen aufgestellt, zornentbrannt und mit großer Anstrengung gefasst, hielten all jene Dānavas daraufhin miteinander Rat.

तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन — ‘of him/its’
उदरेin (the) belly
उदरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन — ‘in the belly’
स्थितःsituated
स्थितः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — ‘stood/was situated’
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — ‘Brahmā’
शक्राद्याःIndra and others
शक्राद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘Indra and others’
अमराःthe immortals
अमराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘immortals/gods’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — ‘and’
येwho
ये:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — relative pronoun ‘who/which’
चतुर्दिक्षुin the four directions
चतुर्दिक्षु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर् + दिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन — ‘in the four directions’
स्थिताःstanding
स्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘standing/positioned’
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘angry’ (qualifying the subjects)
महत्great
महत्:
Karana (Instrument qualifier/करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — ‘with great’ (qualifying ‘यत्नेन’)
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन — ‘with effort’
संस्थिताःassembled/steadfast
संस्थिताः:
Karta (Predicate participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + √स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘assembled/steadfastly stationed’
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘then’
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘they’
दानवाःthe dānavas
दानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘demons/dānavas’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — ‘all’ (qualifying ‘दानवाः’)
मन्त्रम्a plan/counsel
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन — ‘counsel/plan’
चक्रुःthey made
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, बहुवचन — ‘they did/made’
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Adhikarana (Reciprocal context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘mutually/among themselves’

Deductive: Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to sages (speaker not explicit in snippet).

Scene: A terrifying being lies bound; within its translucent belly are Brahmā and the devas, visible as captive lights. Around it, in the four directions, enraged figures stand poised; elsewhere the Dānavas huddle, whispering counsel (mantra) with grim determination.

B
Brahmā
Ś
Śakra (Indra)
A
Amara (Devas)
D
Dānava

FAQs

Even gods may face constraint within cosmic drama; collective counsel and right strategy must align with dharma to restore order.

The verse is part of a tīrtha-glorification chapter, but the particular tīrtha is not specified in this excerpt.

No explicit ritual instruction appears in this verse.