Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

सकलं माघमासं च या स्त्री स्नानं समाचरेत् । पुमान्वा प्रातरुत्थाय स प्रयागफलं लभेत्

sakalaṃ māghamāsaṃ ca yā strī snānaṃ samācaret | pumānvā prātarutthāya sa prayāgaphalaṃ labhet

Jede Frau, die während des ganzen Monats Māgha das rituelle Bad vollzieht, und ebenso jeder Mann, der früh aufsteht und badet, erlangt denselben geistlichen Verdienst wie in Prayāga.

सकलम्entire
सकलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘entire’ (माघमासम् इति विशेष्य)
माघमासम्the month of Māgha
माघमासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाघमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: माघ + मास (कर्मधारय) = ‘the month (called) Māgha’
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coord. conjunction)
याwho (a woman)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
स्त्रीwoman
स्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘या’ इत्यस्य विशेष्य
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should practice/perform’
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
वाor
वा:
Samuccaya/Vikalpa (Alternative marker/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्प/particle of alternative)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having risen’
he
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; अन्वादेश (correlative ‘he/that person’)
प्रयागफलम्the merit of Prayāga
प्रयागफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रयागफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: प्रयाग + फल (षष्ठी/तत्पुरुष) = ‘fruit/result of Prayāga (pilgrimage)’
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘would obtain’

Unspecified (Māhātmya narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Nāgara-khaṇḍa framing)

Tirtha: Karṇotpalā-tīrtha

Type: kund

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)

Scene: At dawn in Māgha, devotees—women and men—step into a lotus pond, hands joined, offering arghya; pale winter sun, mist over water; a small shrine of Śiva visible nearby.

M
Māgha-māsa
P
Prayāga

FAQs

Consistent observance (daily dawn bathing in Māgha) can confer great tīrtha-merit, equated here with Prayāga.

Prayāga is invoked as the benchmark of merit, while the passage occurs within the Karṇotpalā-tīrtha/Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya context.

Māgha-māsa snāna: bathing throughout the entire month, especially after rising at dawn.