Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

बाढमित्येव तैः प्रोक्तः स राजा ब्राह्मणोत्तमान् । चमत्कापुरोद्भूतान्भूयः प्रोवाच सादरम्

bāḍhamityeva taiḥ proktaḥ sa rājā brāhmaṇottamān | camatkāpurodbhūtānbhūyaḥ provāca sādaram

Als sie erwiderten: „So sei es“, wandte sich der König erneut ehrerbietig an jene erquicklichsten Brāhmaṇas, die aus der wundersamen Stadt hervorgegangen waren.

बाढम्certainly/so be it
बाढम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय)
Formस्वीकृत्यर्थक-अव्यय (assent: ‘certainly/so be it’)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
तैःby them
तैः:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
प्रोक्तःwas spoken/was addressed
प्रोक्तः:
Kriya (Passive predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) उपसर्ग-युक्त (प्र+वच्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मणोत्तमान्the best Brahmins
ब्राह्मणोत्तमान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण-उत्तम (प्रातिपदिक; ब्राह्मण + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (‘श्रेष्ठाः ब्राह्मणाः’)
चमत्कापुरोद्भूतान्arisen from Camatkāpura
चमत्कापुरोद्भूतान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचमत्कापुर-उद्भूत (प्रातिपदिक; चमत्कापुर + उद्भूत)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः पञ्चमी-तत्पुरुषः (‘चमत्कापुरात् उद्भूताः’); विशेषणम् (ब्राह्मणोत्तमान्)
भूयःagain/further
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (adverb: ‘again/further’)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग-युक्त (प्र+वच्)
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस-आदर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative): ‘with respect’

Narrator (implicit), then the King (rājā) as the one who speaks again

Tirtha: Camatkāpura (contextual)

Type: kshetra

Scene: After assent is given, the king turns again and respectfully addresses eminent brāhmaṇas described as having arisen from the wondrous city; their presence is subtly miraculous.

K
King (rājā)
B
Brāhmaṇas
C
Camatkāpura (wondrous city)

FAQs

Reverence toward brāhmaṇas and dharmic counsel is presented as a hallmark of righteous rule in a sacred landscape.

The broader context is Garttātīrtha within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

No ritual is specified; the emphasis is on respectful consultation and consent within dharmic administration.