Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

।सूत उवाच । ततः कर्णोत्पलातीर्थं विख्यातं चास्ति शोभनम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्न वियोगमवाप्नुयात्

|sūta uvāca | tataḥ karṇotpalātīrthaṃ vikhyātaṃ cāsti śobhanam | yatra snāto naraḥ samyaṅna viyogamavāpnuyāt

Sūta sprach: Danach gibt es die weithin gerühmte und strahlende Karṇotpalā-Tīrtha. Wer dort in rechter Weise badet, gerät nicht in Trennung von dem, was ihm lieb ist, noch von glückverheißendem Gedeihen.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Sequence (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानवाचक-अव्यय
कर्णोत्पलातीर्थम्the Karṇotpala sacred ford
कर्णोत्पलातीर्थम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्णोत्पल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘कर्णोत्पलस्य तीर्थम्’
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + √ख्या (धातु)
Formकृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘renowned’
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शोभनम्beautiful; auspicious
शोभनम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb ‘where’)
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formकृदन्तः—क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having bathed’ (past participle used predicatively)
नरःa man; person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
वियोगम्separation; loss
वियोगम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयात्would obtain; would suffer
अवाप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sūta

Tirtha: Karṇotpalā Tīrtha

Type: tirtha

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (implied by Sūta-frame)

Scene: A bright, lotus-filled waterbody (utpalā imagery) with pilgrims bathing at dawn; gentle ripples, offerings floating; the mood conveys auspicious continuity and protection from separation.

S
Sūta
K
Karṇotpalā Tīrtha

FAQs

Rightly performed tīrtha-snāna is portrayed as restoring harmony—protecting one from the pain of separation and loss.

Karṇotpalā Tīrtha.

Perform proper bathing (snāna) at Karṇotpalā Tīrtha with due observance.