Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

अदशत्तां ततः क्रुद्धा ब्राह्मणस्य सुतां सतीम् । सपत्नीं मन्यमानोच्चैः शीर्णदंष्ट्रा व्यजायत

Transliteration

adaśattāṃ tataḥ kruddhā brāhmaṇasya sutāṃ satīm | sapatnīṃ manyamānoccaiḥ śīrṇadaṃṣṭrā vyajāyata

Translation

Da wurde sie zornig und biss die tugendhafte Tochter des Brahmanen, da sie sie für eine Nebenbuhlerin als Gattin hielt; und ihre Fangzähne brachen und wurden verderbt.

Word by Word

• अदशत्: bit
• अदशत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दंश्/दश् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Kriya (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• क्रुद्धा: angry
• क्रुद्धा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; भूतकृदन्तः (PPP)

• ब्राह्मणस्य: of a Brahmin
• ब्राह्मणस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• सुताम्: daughter
• सुताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• सतीम्: virtuous
• सतीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (virtuous/chaste)

• सपत्नीम्: a co-wife/rival wife
• सपत्नीम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सपत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• मन्यमाना: thinking/considering
• मन्यमाना: Kriya (Concomitant action/क्रिया-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) → मन्यमान (वर्तमानकृदन्त, आत्मनेपद)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (Present middle participle); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• उच्चैः: loudly / intensely
• उच्चैः: Kriya (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• शीर्णदंष्ट्रा: with broken fangs
• शीर्णदंष्ट्रा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक, √शॄ) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (शीर्णा दंष्ट्रा यस्याः)

• व्यजायत: became / was produced
• व्यजायत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-जन् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Visual Art Cues

Scene: The serpentess strikes to bite the virtuous Brahmin’s daughter; upon contact, the fangs shatter, and the attacker recoils in shock while the protected woman remains unharmed within a radiant shield.

Characters & Entities

• Brahmin’s daughter
• serpentess (bhujaṃgamī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Violence born of delusion rebounds on the aggressor; harm done to the virtuous (satī) leads to immediate downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding passage belongs to the Kedārāyatana māhātmya framework in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse conveys moral causality rather than a rite.