Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 114›Shloka 75
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 75

Devanagari script

त्रिजात उवाच । ब्रूहि तं मे महामंत्रं सर्वतीक्ष्णविनाशनम् । येन गत्वा निजं स्थानं सर्पानुत्सादयाम्यहम्

Transliteration

trijāta uvāca | brūhi taṃ me mahāmaṃtraṃ sarvatīkṣṇavināśanam | yena gatvā nijaṃ sthānaṃ sarpānutsādayāmyaham

Translation

Trijāta sprach: „Sage mir jenes große Mantra, das jede scharfe Gefahr vernichtet, damit ich, an meinen eigenen Ort zurückgekehrt, die Schlangen bezwingen kann.“

Word by Word
त्रिजातःTrijāta
त्रिजातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिजात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्ता-नाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ब्रूहिtell (speak)
ब्रूहि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ‘महामन्त्रम्’ इत्यस्य विशेषण-रूपेण
मेto me
मे:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; एन्क्लिटिक (to me/for me)
महामन्त्रम्the great mantra
महामन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् मन्त्रः)
सर्वतीक्ष्णविनाशनम्destroyer of all fierce (things)
सर्वतीक्ष्णविनाशनम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + विनाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सर्वेषां तीक्ष्णानां विनाशनम् = destroyer of all sharp/terrible [things])—‘महामन्त्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्
येनby which
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणार्थे (by which)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive); पूर्वक्रिया—‘having gone’
निजम्one's own
निजम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्थानम्place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्पान्serpents
सर्पान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उत्सादयामिI will destroy / I destroy
उत्सादयामि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + सद् (धातु) (उत्सादयति—णिच्)
Formलट्-लकार (वर्तमान/Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: cause to perish/destroy)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Trijāta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nagara (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience within the narrative; Trijāta addresses the divine/guru speaker

Visual Art Cues

Scene: Trijāta, earnest and alert, petitions for a ‘mahāmantra’ to destroy sharp dangers; the request is framed as a responsible return to restore balance among serpents.

Characters & Entities
T
Trijāta
M
mahāmantra
S
sarpa (serpent)

FAQs

Seeking divine instruction is itself dharmic: protection is obtained through authorized mantra rather than violence or fear.

The request belongs to the Nāga-centered tīrtha narrative of this chapter; the site’s power is expressed through access to an effective mantra.

A request for a mahāmantra intended for protection and pacification—implying subsequent japa/recitation as the method.

←Previous Verse
Next Verse→