Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

स दृष्ट्वा ताञ्जनान्सर्वांस्तथा दुःखपरिप्लुतान् । पुत्रदारादिकं स्मृत्वा रुदतः करुणं बहु

sa dṛṣṭvā tāñjanānsarvāṃstathā duḥkhapariplutān | putradārādikaṃ smṛtvā rudataḥ karuṇaṃ bahu

Als er all jene Menschen so von Leid überflutet sah und an Sohn, Gattin und die übrigen dachte, weinte er lange und klagend, von tiefem Mitgefühl bewegt.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural)
जनान्people
जनान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम् (Masculine, Accusative, Plural)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Accusative, Plural; adjective)
तथाthus/so
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/so)
दुःखपरिप्लुतान्overwhelmed by sorrow
दुःखपरिप्लुतान्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःख + परि + प्लुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम् (Masculine, Accusative, Plural; adjective)
पुत्रदारादिकम्sons, wife, and the like (family etc.)
पुत्रदारादिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र + दार + आदिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; समाहार-द्वन्द्वः (Neuter, Accusative, Singular; collective dvandva)
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
रुदतःof (him) crying
रुदतः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootरुद् (धातु) → रुदत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्तः (शतृ); पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (Present participle; Masculine, Genitive, Singular)
करुणम्piteously
करुणम्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootकरुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (Neuter, Accusative, Singular; used adverbially)
बहुmuch/a lot
बहु:
Kriya-vishesana (Degree/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्ययवत् परिमाणवाचक (indeclinable-like quantifier)

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha: Trijāta-āśrama (implied)

Type: kshetra

Scene: Trijāta, upon seeing the sorrow-stricken crowd, is overcome; tears stream as he recalls his own family—son, wife—his posture softening from austere firmness to compassionate vulnerability.

FAQs

Compassion and remembrance of one’s duties arise naturally when witnessing collective suffering.

This verse continues the narrative context within the Tīrthamāhātmya; it does not name a particular tīrtha in this line.

None; the verse describes an emotional and ethical turning-point rather than a rite.