Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

उषित्वा रजनीं तत्र द्विरात्रं वा पुनर्गृहम् । समागच्छंति चान्ये तु त्रिरात्रेण समाययुः

uṣitvā rajanīṃ tatra dvirātraṃ vā punargṛham | samāgacchaṃti cānye tu trirātreṇa samāyayuḥ

Nachdem sie dort eine Nacht — oder zwei Nächte — verweilt hatten, kehrten einige nach Hause zurück; andere jedoch kamen erst nach drei Nächten wieder.

उषित्वाhaving stayed
उषित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); धातु: वस् (निवासे) — रूपम्: उषित्वा
रजनीम्a night
रजनीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरजनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
द्विरात्रम्two nights (a two-night stay)
द्विरात्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या) + रात्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (द्वे रात्रे यस्य/द्विरात्रम् = two nights as a period); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (or)
पुनःagain, back
पुनः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again/back)
गृहम्home
गृहम्:
Karman (Goal/Object)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समागच्छन्तिthey return, come back
समागच्छन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: गम् (गत्यर्थे), उपसर्ग: सम्+आ
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुbut, however
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
त्रिरात्रेणwithin/by three nights
त्रिरात्रेण:
Adhikarana/Instrument (Time measure)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + रात्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (त्रीणि रात्राणि); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कालपरिमाणवाचक (by/within three nights)
समाययुःthey came/returned
समाययुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: या (गत्यर्थे), उपसर्ग: सम्+आ

Narrator

Type: kshetra

Scene: Pilgrims camp near the tīrtha under trees or in a dharmaśālā: some depart after one night, others after two, others complete three nights—marked by dawn rituals and farewell salutations to the water.

FAQs

Even short residence at a sacred place—measured in nights—forms part of tīrtha discipline and devotional observance.

The verse describes staying at “that” tīrtha without naming it.

A regulated stay at the tīrtha (one-night, two-night, or three-night residence), implying observance and restraint during the visit.