Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

श्रीदेव्युवाच । कलिकाले महादेव भविष्यति कथंचन । स्नानं तस्मान्मम ब्रूहि यत्सारं तीर्थमेव हि

śrīdevyuvāca | kalikāle mahādeva bhaviṣyati kathaṃcana | snānaṃ tasmānmama brūhi yatsāraṃ tīrthameva hi

Śrī Devī sprach: „Im Kali-Zeitalter, o Mahādeva, wie wird es den Wesen wohl ergehen, auf welche Weise auch immer? Darum sage mir von jenem heiligen Bad und von dem Tīrtha, das wahrhaft die Essenz ist.“

श्रीदेवीŚrī Devī
श्रीदेवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘śrī’ qualifying ‘devī’)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
कलिकालेin the Kali age
कलिकाले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कलेः कालः)
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः
भविष्यतिwill be/happen
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन
कथंचनsomehow/at all
कथंचन:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय; अनिश्चितार्थक-क्रियाविशेषण (indefinite adverb: ‘somehow/at all’)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
ममto me/of me
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
सारम्essential, best
सारम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)
तीर्थम्tīrtha (holy place)
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात
हिfor/indeed
हि:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (particle: ‘for/indeed’)

Śrī Devī (Pārvatī)

Tirtha: Sāra-tīrtha (requested; to be specified in subsequent verses)

Listener: Mahādeva (Śiva)

Scene: Devī, compassionate and concerned, questions Mahādeva about the fate of beings in Kali-yuga and asks for the ‘sāra’—the essential tīrtha and essential bathing practice; the atmosphere is dusk-like, suggesting the waning of dharma.

Ś
Śrī Devī
M
Mahādeva
K
Kali-yuga

FAQs

In Kali-yuga, seekers look for a concentrated, accessible essence of dharma—an especially efficacious tīrtha and snāna.

No single site is named yet; Devī requests the ‘sāra-tīrtha’ which Śiva will identify next as Hāṭakeśvara.

The focus is on snāna (sacred bathing) as the key rite, seeking the most essential place to perform it.