Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

प्राकारेण सुतुंगेन परिखाद्येन सर्वतः । आयामव्यासतश्चैव क्रोशमात्रं मनोहरम्

prākāreṇa sutuṃgena parikhādyena sarvataḥ | āyāmavyāsataścaiva krośamātraṃ manoharam

„Von allen Seiten war sie von einer hochragenden Mauer, Gräben und dergleichen umgeben; in Länge und Breite maß sie ein Krośa — eine Stadt von bezaubernder Anmut.“

प्राकारेणby/with a rampart, by a wall
प्राकारेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular
सुतुङ्गेनvery lofty, high
सुतुङ्गेन:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्राकारेण)
परिखाद्येनwith a moat and the like
परिखाद्येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपरिखा + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘परिखा-आदि’ इति समाहारः; Instrumental singular
सर्वतःon all sides, everywhere
सर्वतः:
Deśa-adhikaraṇa (Locative sense/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (देशवाचक)
आयामव्यासतःas to length and breadth
आयामव्यासतः:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootआयाम + व्यास + तस् (प्रातिपदिक/तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त); ‘आयाम’ (length) + ‘व्यास’ (breadth) इति द्वन्द्व-समास; “in terms of length and breadth”
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
क्रोशमात्रम्measuring a krośa (about a krośa in extent)
क्रोशमात्रम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोश + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक-विशेषणम् (नगरम्/स्थानम् implied)
मनोहरम्beautiful, charming
मनोहरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्रोशमात्रम्/नगरम् implied)

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sūta narrator)

Type: kshetra

Scene: A charming city seen from above: a high encircling wall, broad moats, gateways, and a measured expanse of one krośa by one krośa, suggesting auspicious geometry and protection.

C
City (Nagara)
B
Brāhmaṇa settlement (implied)

FAQs

Supporting dharma includes tangible planning—safe and well-ordered spaces enable tīrtha practices, study, and community stability.

The city’s construction is part of Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, implying a sacred hub serving nearby tīrthas.

None directly; the verse describes protective and aesthetic features of a dharmic settlement.