Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

छिन्नहस्तोऽपि शंखस्तु तपश्चक्रे सुदारुणम् । विशेषेण समासाद्य स्वाश्रमे भूय एव तु

chinnahasto'pi śaṃkhastu tapaścakre sudāruṇam | viśeṣeṇa samāsādya svāśrame bhūya eva tu

Obwohl ihm die Hand abgetrennt war, vollzog Śaṅkha eine überaus strenge Buße (tapas). Wieder in seinen eigenen Ashram zurückgekehrt, setzte er sie mit besonderer Intensität fort.

छिन्न-हस्तःone whose hand is cut off
छिन्न-हस्तः:
Karta-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootछिद् (धातु) → छिन्न (कृदन्त) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘छिन्नः हस्तः यस्य सः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; शंखः इति विशेषणम्
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Concessive/अपवाद)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अपवाद/समुच्चय) = even though
शंखःŚaṅkha
शंखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तुbut; however
तु:
Sambandha (Contrast/विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थ particle)
तपःausterity; penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (accusative singular)
चक्रेhe performed
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सु-दारुणम्very severe
सु-दारुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास/उपपदपूर्वक विशेषण (‘अत्यन्तं दारुणम्’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; तपः इति विशेषणम्
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषणप्रयोगः (instrumental used adverbially) = especially
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) = having reached/approached
स्व-आश्रमेin his own hermitage
स्व-आश्रमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘स्वस्य आश्रमः’), पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
भूयःagain; further
भूयः:
Kriya-visheshana (Repetition/पुनरावृत्ति)
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरावृत्तिवाचक adverb) = again; further
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण)
तुbut
तु:
Sambandha (Contrast/विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थ)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: Śaṅkha, with a severed hand, sits in severe austerity—matted hair, emaciated body, focused gaze—within his hermitage; the atmosphere is intense yet serene.

Ś
Śaṅkha

FAQs

True atonement is sustained transformation—tapas and perseverance can purify even after severe consequences.

Not named here; the hermitage setting supports the tīrtha-māhātmya theme that sacred environments foster purification through tapas.

Austerity (tapas) is highlighted as the practical means of purification, though no specific vow is detailed.