Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

हेमकूटे विरूपाक्षं भूर्भुवं गन्धमादने । लिंगेश्वरे च वरदं लंकायां च नरांतकम्

hemakūṭe virūpākṣaṃ bhūrbhuvaṃ gandhamādane | liṃgeśvare ca varadaṃ laṃkāyāṃ ca narāṃtakam

Auf Hemakūṭa ist er Virūpākṣa; auf Gandhamādana ist er Bhūrbhuva. In Liṅgeśvara ist er Varada, und auf Laṅkā ist er Narāntaka—so werden Śivas heilige Gestalten, an ihre Orte gebunden, verkündet.

हेमकूटेat Hemakūṭa
हेमकूटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहेम + कूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (हेमस्य कूटः)
विरूपाक्षम्Virūpākṣa (the odd-eyed; name)
विरूपाक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविरूप + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (विरूपे अक्षिणी यस्य)
भूर्भुवम्Bhūr-bhuva (earth and mid-region; name)
भूर्भुवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूः + भुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (भूः च भुवः च)
गन्धमादनेat Gandhamādana
गन्धमादने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगन्ध + मादन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (गन्धानां मादनः/मादनम्)
लिङ्गेश्वरेat Liṅgeśvara
लिङ्गेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (लिङ्गस्य ईश्वरः)
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
वरदम्Varada (boon-giver; name)
वरदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लंकायाम्in Laṅkā
लंकायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
नरान्तकम्Narāntaka (ender of men; name)
नरान्तकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (नराणाम् अन्तकः)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Hemakūṭa Virūpākṣa; Gandhamādana Bhūrbhuva; Liṅgeśvara Varada; Laṅkā Narāntaka

Type: peak

Listener: Devī

Scene: A mountain-and-island panorama: Hemakūṭa with a distinctive ‘three-eyed/odd-eyed’ Virūpākṣa liṅga shrine; Gandhamādana with fragrant forests and a ‘Bhūrbhuva’ cosmic emblem (three worlds); a Liṅgeśvara shrine where Śiva grants boons (Varada) to a kneeling devotee; Laṅkā with a fierce Narāntaka aspect guarding the shore/fortress.

Ś
Śiva
H
Hemakūṭa
V
Virūpākṣa
G
Gandhamādana
B
Bhūrbhuva
L
Liṅgeśvara
V
Varada
L
Laṅkā
N
Narāntaka

FAQs

The Purāṇic vision maps divinity onto the landscape: mountains and regions become living reminders of Śiva’s many names and powers.

Hemakūṭa, Gandhamādana, Liṅgeśvara, and Laṅkā are presented as abodes where Śiva is revered under specific names.

No explicit ritual; the emphasis is on knowing and reciting the place-linked names of Śiva.