Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

यानि तीर्थान्यनेकानि क्षेत्राणि चैव मे प्रभो । तानि कीर्तय देवेश सुगम्यं चैव देहिनाम् । कीर्तनाच्च समग्राणां तीर्थानां लभ्यते फलम्

yāni tīrthānyanekāni kṣetrāṇi caiva me prabho | tāni kīrtaya deveśa sugamyaṃ caiva dehinām | kīrtanācca samagrāṇāṃ tīrthānāṃ labhyate phalam

O Herr, welche vielen Tīrthas und heiligen Gefilde (Kṣetra) auch die meinen sind—verkünde sie, o Herr der Götter, damit verkörperte Wesen sie leicht erreichen können. Denn schon durch das Lobpreisen aller Tīrthas wird die volle Frucht aller dieser Tīrthas erlangt.

yāniwhich (things)
yāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
tīrthānitīrthas; sacred places
tīrthāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
anekānimany
anekāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
kṣetrāṇiholy fields/regions
kṣetrāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
evaindeed; just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
memy; of me
me:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
tānithose
tāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
kīrtayarecount
kīrtaya:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
deveśaO Lord of gods
deveśa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (devasya īśaḥ)
sugamyameasily accessible
sugamyam:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक-पूर्वपद) + gamya (गम्-धातु, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गम्-धातोः यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), 'easy to be reached'
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
dehināmof embodied beings
dehinām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdehin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
kīrtanātfrom recitation; by recounting
kīrtanāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootkīrtana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय; पूर्वपदेन सह 'च्च' (sandhi)
samagrāṇāmof all; entire
samagrāṇām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying tīrthānām)
tīrthānāmof tīrthas
tīrthānām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
labhyateis obtained
labhyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: 'is obtained')
phalamfruit; result
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Unspecified devotee/questioner (addressing Īśvara/Śiva)

Type: kshetra

Listener: Varārohe (a feminine addressee; likely Pārvatī/Devī in Śaiva frame)

Scene: A supplicant asks the Lord to proclaim the many tīrthas and kṣetras so embodied beings may approach them; the act of recitation itself radiates merit like a halo over distant shrines.

Ī
Īśvara (Deveśa)
T
tīrtha
K
kṣetra

FAQs

Even when travel is difficult, reverent praise and remembrance of tīrthas can confer their merit, highlighting devotion as a bridge to sacred geography.

No single site is named yet; the verse introduces a request to enumerate multiple tīrthas and kṣetras within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Kīrtana—proclamation/recitation of tīrtha-names and glories—is presented as a merit-yielding practice.