Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 108›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिप्रमाणानि यानि क्षेत्राणि सूतज । त्वयोक्तानि च तान्येव नामतो नः प्रकीर्तय

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | aṣṭaṣaṣṭipramāṇāni yāni kṣetrāṇi sūtaja | tvayoktāni ca tānyeva nāmato naḥ prakīrtaya

Translation

Die Weisen sprachen: „O Sohn des Sūta, du hast von den heiligen Kṣetras gesprochen, deren Zahl achtundsechzig ist. Nun nenne uns eben diese Kṣetras noch einmal, klar nach ihren Namen.“

Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (masculine nominative plural)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचनम्; परस्मैपदम् (they said)
अष्टषष्टिप्रमाणानिmeasured as sixty-eight
अष्टषष्टिप्रमाणानि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (अष्टषष्ट्या प्रमाणानि); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
यानिwhich
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (relative pronoun, neuter nom./acc. plural)
क्षेत्राणिsacred places/fields
क्षेत्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
सूतजO son of Sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (सूतस्य जः); पुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचनम् (masculine vocative singular)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया एकवचनम् (instrumental singular: 'by you')
उक्तानिsaid, spoken
उक्तानि:
Karma (Object described/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तानिthose
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया बहुवचनम् (demonstrative pronoun, neuter accusative plural)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
नामतःby name
नामतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपाधिवाचक (adverb: 'by name')
नःto us
नः:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी/चतुर्थी बहुवचनस्य एन्क्लिटिक रूपम् (genitive/dative plural enclitic: 'of us/to us')
प्रकीर्तयproclaim, enumerate
प्रकीर्तय:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्
Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sixty-eight kṣetras (a catalogued set)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sages seated in a forest hermitage address Sūta with folded hands, requesting the names of the sixty-eight kṣetras; a subtle map-like scroll or garland of place-names symbolizes the coming catalogue.

Characters & Entities
Ṛ
Ṛṣis
S
Sūta

FAQs

Pilgrimage is guided by śruti-smṛti style remembrance: naming and recalling kṣetras becomes a dhārmic act that directs seekers toward tīrtha-sevā.

No single site yet; the verse introduces the catalog of sixty-eight kṣetras to be named.

A request for nāma-kīrtana (recitation of names) of kṣetras; no specific vrata/snana/dāna is stated here.

←Previous Verse
Next Verse→