Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

अष्टषष्टिविभागेन भूत्वा सर्वाः पृथक्पृथक् । तेषु तिष्ठथ मद्वाक्यात्पूजामग्र्यामवाप्स्यथ

aṣṭaṣaṣṭivibhāgena bhūtvā sarvāḥ pṛthakpṛthak | teṣu tiṣṭhatha madvākyātpūjāmagryāmavāpsyatha

Indem ihr euch in achtundsechzig Teile gliedert, werdet ihr alle getrennt, jede an ihrem eigenen Ort. Verweilt in jenen Kṣetras nach meinem Wort, und ihr werdet die höchste Verehrung erlangen.

अष्टषष्टि-विभागेनby the division into sixty-eight parts
अष्टषष्टि-विभागेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअष्टषष्टि (प्रातिपदिक) + विभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अष्टषष्टेः विभागः)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Adverbial participle/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; धातुः भू (भवति)
सर्वाःall (of them)
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-शब्दः
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb)
पृथक्each by itself
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-प्रयोगः (emphatic repetition)
तेषुin them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), बहुवचन; सर्वनाम-शब्दः
तिष्ठथstay
तिष्ठथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; धातुः स्था (तिष्ठति)
मत्-वाक्यात्from my word/command
मत्-वाक्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मम वाक्यम्)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
अग्र्याम्excellent, foremost
अग्र्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्र्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पूजाम्)
अवाप्स्यथyou will obtain
अवाप्स्यथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव्+आप् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; धातुः आप् (प्राप्नोति) उपसर्गः अव-

Rudra (Śiva)

Tirtha: Mātṛkā-kṣetra-cakra (68-fold distribution)

Type: kshetra

Listener: dvijāḥ (twice-born listeners)

Scene: A commanding deity issues an ordinance: the Mātṛs are instructed to divide into many portions and take residence in separate kṣetras, each becoming a seat of highest worship.

Ś
Śiva
M
Mātṛkās
A
Aṣṭaṣaṣṭi-kṣetra (68 kṣetras)

FAQs

Right placement and obedient alignment with divine command sustains sacred order and results in honoured worship and auspiciousness.

The glorification is of a wider Śaiva tīrtha network—sixty-eight kṣetras—within the Nāgarakhaṇḍa’s sacred geography.

An implied worship framework: residing/being established in designated kṣetras leads to receiving agryā pūjā (foremost worship).