Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

Devanagari script

अथ ते राक्षसास्तेन शप्ताः प्रोचुः सुदुःखिताः । कुरु शापस्य मोक्षं नः सर्वेषां राक्षसेश्वर

Transliteration

atha te rākṣasāstena śaptāḥ procuḥ suduḥkhitāḥ | kuru śāpasya mokṣaṃ naḥ sarveṣāṃ rākṣaseśvara

Translation

Da sprachen jene Rākṣasas, von ihm verflucht und von großem Kummer gequält: „O Herr der Rākṣasas, gewähre uns allen die Befreiung von diesem Fluch!“

Word by Word

• अथ: then
• अथ: None
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• राक्षसाः: demons (rākṣasas)
• राक्षसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'ते' इत्यस्य विशेष्यः

• तेन: by him
• तेन: Karta (Agent/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृ/करणभावे (by him)

• शप्ताः: cursed
• शप्ताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √शप् (धातु) → शप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'राक्षसाः' इत्यस्य विशेषणम्

• प्रोचुः: said; spoke
• प्रोचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्

• सुदुःखिताः: very distressed
• सुदुःखिताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + दुःखित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'राक्षसाः' इत्यस्य विशेषणम्

• कुरु: do; make
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शापस्य: of the curse
• शापस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• मोक्षम्: release; liberation
• मोक्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• नः: for us; our
• नः: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), बहुवचन; एनक्लिटिक (us/for us/our)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; 'नः' इत्यस्य/समूहस्य विशेषणम्

• राक्षसेश्वर: O lord of rākṣasas
• राक्षसेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: राक्षसानाम् ईश्वरः); पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन

Speaker

Cursed Rākṣasas (addressing Vibhīṣaṇa as rākṣaseśvara)

Visual Art Cues

Scene: A group of rākṣasas, visibly afflicted, approach their lord with folded hands, pleading for release from a curse; their faces show remorse and fear.

Characters & Entities

• Rākṣasa
• Śāpa (curse)
• Vibhīṣaṇa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wrongdoing brings binding consequences (śāpa), and suffering can turn beings toward seeking correction and release.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode sits within the Rāmeśvara tīrthamāhātmya frame in Nāgarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the theme is śāpa-mokṣa (release from a curse), usually resolved through divine grace and dharmic action.