Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

तच्छ्रुत्वा सम्मुखो भूत्वा प्रणाममकरोत्ततः । तैश्च वैमानिकैः सार्धं सर्वैस्तैः किन्नरादिभिः

tacchrutvā sammukho bhūtvā praṇāmamakarottataḥ | taiśca vaimānikaiḥ sārdhaṃ sarvaistaiḥ kinnarādibhiḥ

«Als er dies hörte, wandte er sich ihm zu und erwies sogleich seine Ehrerbietung—zusammen mit den Bewohnern des Vimāna und all den Kinnaras und anderen.»

तत्that (it)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive): ‘having heard’
सम्मुखःfacing (towards)
सम्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषण
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund): ‘having become’
प्रणामम्salutation
प्रणामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रणाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
अकरोत्did/made
अकरोत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तैःwith those
तैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
वैमानिकैःwith the aerial beings
वैमानिकैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootवैमानिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह/करण), बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (postposition-like adverb)
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; विशेषण
तैःwith those
तैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; सर्वनाम
किन्नरादिभिःwith kinnaras and others
किन्नरादिभिः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootकिन्नर + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (सह), बहुवचन; ‘-आदि’ तत्पुरुष (X-etc.)

Agastya (narrator)

Tirtha: तडाग-तीर्थ (नाम निर्दिष्ट नहीं—‘अत्र…तडागांते’ प्रसङ्गगत)

Type: kund

Scene: तीर्थ-तडाग-तीरे मुनि/ऋषि के सम्मुख राजा/वैमानिक-सम्बद्ध पुरुष का शीघ्र प्रणाम; आकाश में विमानों की आभा; किन्नर-गन्धर्व-समूह वीणा-वादन सहित।

K
Kinnara
V
vaimānika

FAQs

Even celestial beings honor realized sages; humility before dharma-bearing ṛṣis is itself meritorious.

The larger passage glorifies a tīrtha connected with a sacred water-body; this verse itself does not name it.

Implied practice: praṇāma (respectful salutation) to saints and sages.