Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 59

ततस्तुष्टो महादेवः पितामहमिदं वचः । प्रोवाच वासुदेवं च विनयावनतं स्थितम्

tatastuṣṭo mahādevaḥ pitāmahamidaṃ vacaḥ | provāca vāsudevaṃ ca vinayāvanataṃ sthitam

Dann sprach Mahādeva, erfreut, diese Worte zu Pitāmaha (Brahmā) und auch zu Vāsudeva (Viṣṇu), der in Demut verneigt dastand.

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम (then)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, √तुष्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of mahādevaḥ)
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् देवः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पितामहम्to Pitāmaha (Brahmā)
पितामहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of vacaḥ)
वचःspeech, words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वासुदेवम्Vāsudeva (Viṣṇu)
वासुदेवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विनय-अवनतम्bowed down in humility
विनय-अवनतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + अवनत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √नम् with अव)
Formतत्पुरुष-समास (विनयेन अवनतः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of vāsudevam)
स्थितम्standing, present
स्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √स्था)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of vāsudevam)

Mahādeva (Śiva)

Type: kshetra

Scene: Śiva, pleased, turns toward Brahmā and Viṣṇu; both stand with bowed heads and folded hands, embodying vinaya as Śiva begins to speak.

M
Mahādeva (Śiva)
P
Pitāmaha (Brahmā)
V
Vāsudeva (Viṣṇu)

FAQs

Devotion coupled with humility draws divine grace and opens the way for boons and guidance.

The liṅga-sthāna in Pātāla whose worship pleases Mahādeva in this tīrtha-māhātmya.

No new rite is prescribed here; it transitions from pūjā to Śiva’s boon-giving dialogue.