Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90

Devanagari script

करवीराद्दशगुणमर्कपुष्पं विशिष्यते । विभूत्यादिकृतं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

Transliteration

karavīrāddaśaguṇamarkapuṣpaṃ viśiṣyate | vibhūtyādikṛtaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram

Translation

Man sagt, die Arka-Blüte (arka) sei für die Verehrung zehnfach erhabener als die Karavīra (karavīra). Wahrlich, diese ganze Welt, beweglich und unbeweglich, ist aus Seiner herrlichen Macht (vibhūti) und dergleichen geformt.

Word by Word

• करवीरात्: than karavīra
• करवीरात्: Apadana (Standard of comparison/अपादान)
• Type: Noun
• Root: करवीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/तुलना), एकवचन

• दशगुणम्: tenfold
• दशगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दश + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (दश गुणाः यस्य)

• अर्कपुष्पम्: arka-flower (Calotropis flower)
• अर्कपुष्पम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्क + पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्कस्य पुष्पम्)

• विशिष्यते: is superior/excels
• विशिष्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शिष् (धातु; वि-उपसर्ग)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• विभूति: manifestation/power
• विभूति: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: विभूति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग (पूर्वपद)

• आदि: and so on
• आदि: Sambandha (Etc./आदि)
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: समासे ‘आदि’ (etc.) अव्ययवत्

• कृतम्: made/created
• कृतम्: Kriya (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘made/created’

• विभूत्यादिकृतम्: made by (His) manifestations etc.
• विभूत्यादिकृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विभूति + आदि + कृत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘विभूत्यादिभिः कृतम्’ (तृतीया-तत्पुरुषार्थः)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जगत् इत्यस्य विशेषणम्

• जगत्: world/universe
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जगत् इत्यस्य विशेषणम्

• चराचरम्: moving and unmoving
• चराचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चर + अचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चरं च अचरं च)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pūjā tray shows arka blossoms highlighted as foremost; behind, a cosmic montage reveals the universe—mountains, rivers, beings—arising as ash-like vibhūti from Śiva’s radiance, uniting ritual and cosmology.

Characters & Entities

• arka-puṣpa (Calotropis)
• karavīra
• vibhūti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual offerings carry graded merit, yet all offerings finally point to the Lord whose power pervades all creation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra, where the text teaches the excellence of particular flowers in Śiva worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Preference is given to offering arka flowers, described as having greater merit than karavīra.