Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

किं दातव्यं नृपश्रेष्ठ प्रयच्छामि तवेप्सितम् । इति श्रुत्वा वचस्तस्य महेशस्य तदा नृपः । आनंदाश्रुकणान्मुंचन्प्रेम्णा नोवाच किंचन

kiṃ dātavyaṃ nṛpaśreṣṭha prayacchāmi tavepsitam | iti śrutvā vacastasya maheśasya tadā nṛpaḥ | ānaṃdāśrukaṇānmuṃcanpremṇā novāca kiṃcana

„O bester der Könige, was soll dir gegeben werden? Ich gewähre dir, was immer du begehrst.“ Als der König diese Worte Mahēśas vernahm, vergoss er Freudentränen und konnte, von Liebe und Hingabe überwältigt, kein Wort hervorbringen.

किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
दातव्यम्is to be given
दातव्यम्:
Kriyā (Predicate complement in question)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त-तव्यत् (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be given)
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (नृपाणां श्रेष्ठः), पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रयच्छामिI give / I shall grant
प्रयच्छामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईप्सितम्desired (by you)
ईप्सितम्:
Karma (Object complement of implied 'thing')
TypeVerb
Rootआप्/ईप्स् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इच्छित-वस्तु (desired)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः
वचःthe words
वचः:
Karma (Object of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (वचः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महेशस्यof Mahesha
महेशस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आनन्दाश्रुकणान्teardrops of joy
आनन्दाश्रुकणान्:
Karma (Object of मुंचन्)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + अश्रु (प्रातिपदिक) + कण (प्रातिपदिक)
Formसमासः (आनन्देन अश्रूणि तेषां कणाः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मुंचन्shedding
मुंचन्:
Karta (Participial qualifier of नृपः)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formकृदन्त-शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (releasing)
प्रेम्णाwith love
प्रेम्णा:
Hetu (Cause/means)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किंचनanything
किंचन:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकिंचन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-प्रत्यय (anything)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Māheśvarakhaṇḍa), reporting Śiva’s words

Tirtha: Kedāra (implied)

Type: kshetra

Scene: Śiva, compassionate and regal, asks what gift to grant; Indrasena stands or sits near, eyes brimming, tears falling, hands folded, unable to speak from love.

M
Maheśa
Ś
Śiva
N
nṛpa (king)

FAQs

When Śiva’s grace becomes tangible, the devotee’s heart may overflow beyond speech—bhakti itself becomes the offering.

Kedāra/Kedārakṣetra (Kedārakhaṇḍa), a Śaiva tīrtha celebrated for Śiva’s immediate compassion.

No explicit ritual is prescribed here; the verse highlights darśana and the readiness of Śiva to grant a boon.