Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सोऽच्युतः संप्रहस्य च । इदं विष्णुर्महावाक्यं जगाद परमेश्वरः

tacchrutvā vacanaṃ tasya so'cyutaḥ saṃprahasya ca | idaṃ viṣṇurmahāvākyaṃ jagāda parameśvaraḥ

Als er seine Worte hörte, lächelte Acyuta, der unfehlbare Herr; dann sprach Viṣṇu—der höchste Herr—diese große Verkündigung.

tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object of 'śrutvā'
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√śru (धातु) → śrutvā (क्त्वा)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त), पूर्वकालिक क्रिया
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; apposition to 'tat'
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी (6th), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
acyutaḥAcyuta (Viṣṇu)
acyutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootacyuta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; apposition to 'saḥ'
saṃprahasyahaving laughed
saṃprahasya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsaṃ-pra-√has (धातु) → saṃprahasya (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्), क्रियाविशेषण; 'having laughed heartily'
caand
ca:
Connector
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
idamthis
idam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object of 'jagāda'
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; speaker (apposition to 'parameśvaraḥ')
mahāvākyamgreat statement
mahāvākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + vākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; object complement to 'idam' (this great utterance)
jagādaspoke
jagāda:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gad (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
parameśvaraḥthe Supreme Lord
parameśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparama + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; apposition to 'viṣṇuḥ'

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa framing)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Acyuta smiles upon hearing the conciliatory words, then Viṣṇu as Parameśvara delivers a weighty pronouncement—moment of revelation before action.

A
Acyuta (Viṣṇu)
V
Viṣṇu
P
Parameśvara (epithet used here for Viṣṇu)
V
Vīrabhadra (implied)

FAQs

Right speech and mutual honor among divine powers model the Purāṇic ideal: reconciliation that safeguards dharma.

Not explicit in this verse.

None.