Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

नद्यां स्नातौ तथा तौ च दम्पती च शुचि व्रतौ । यावद्गतश्च भोक्तुं स तावच्छ्वा स्वयमागतः

nadyāṃ snātau tathā tau ca dampatī ca śuci vratau | yāvadgataśca bhoktuṃ sa tāvacchvā svayamāgataḥ

Dann badeten Mann und Frau im Fluss, beide hielten reine Gelübde. Sobald er zum Essen ging, kam von selbst ein Hund dorthin.

नद्याम्in the river
नद्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
स्नातौhaving bathed (the two)
स्नातौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; भूतकृदन्त (क्त)
तथाthus
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/so)
तौthose two
तौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
दम्पतीthe couple
दम्पती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदम्पती (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन (दम्पती = husband and wife as a pair)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
शुचिpure
शुचि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण (to दम्पती/तौ)
व्रतौobserving vows
व्रतौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; विशेषण (vowed/observant)
यावत्until
यावत्:
Kala (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधिवाचक-अव्यय (as long as/until)
गतःgone
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
भोक्तुम्to eat
भोक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootभुज् (धातु) → भोक्तुम् (तुमुन्, infinitive)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययभावः
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तावत्just then
तावत्:
Kala (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formकालपरिमाणवाचक-अव्यय (just then/so long)
श्वाa dog
श्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्वयम्by itself
स्वयम्:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रकर्तृवाचक-अव्यय (oneself/of its own accord)
आगतःcame
आगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Type: ghat

Scene: The couple completes a ritual bath in the river, wet garments clinging, hands joined in brief prayer; as the husband turns toward the food, a lone dog approaches from the forest path, alert and purposeful.

N
nadī (river)
D
dampatī (couple)
Ś
śvā (dog)
S
snāna (bathing)
V
vrata (vow)

FAQs

Purity of conduct—expressed through snāna and vrata—frames the narrative where unexpected tests arrive at decisive moments.

Kedāra-kṣetra’s river tīrtha setting, where bathing is portrayed as a marker of sacred discipline.

Snāna (bathing) in the river and maintaining śuci-vrata (pure observance) are explicitly mentioned.