Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

जलं किं नु स्थलं तत्र न विदुस्तत्त्वतो जनाः । क्वचित्सिंहाः क्वचिद्धंसाः सारसाश्च महाप्रभाः

jalaṃ kiṃ nu sthalaṃ tatra na vidustattvato janāḥ | kvacitsiṃhāḥ kvaciddhaṃsāḥ sārasāśca mahāprabhāḥ

Die Menschen dort konnten in Wahrheit nicht erkennen, ob es Wasser oder Land sei. An manchen Orten waren Löwen, an anderen Schwäne, und anderswo strahlende Sārasas (Kraniche).

जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — N/Acc sg (water)
किम्what?
किम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — interrogative pronoun ‘what?’
नुindeed?/pray
नु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनु (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक/अनुनासिक अव्यय — interrogative particle
स्थलम्land
स्थलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — N/Acc sg (dry land)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय — ‘there’
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय — negation
विदुः(they) know
विदुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन — ‘they know’ (perfect with present sense)
तत्त्वतःtruly/in essence
तत्त्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्ययीभाव-प्रत्यय)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त) — adverb ‘in truth/essentially’
जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), बहुवचन — Nominative plural
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय — ‘somewhere/sometimes’
सिंहाःlions
सिंहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
क्वचित्elsewhere
क्वचित्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय — ‘elsewhere’
हंसाःswans
हंसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
सारसाःcranes (sārasas)
सारसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — ‘and’
महाप्रभाःvery splendid
महाप्रभाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — adjective qualifying ‘सारसाः’ etc.; ‘greatly splendid’

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Scene: A misty expanse where water and land are indistinguishable; lions stand on a seeming shoreline while swans and sārasas glide nearby, all under an otherworldly radiance.

H
Haṃsa
S
Sārasa

FAQs

The tīrtha’s mystery confounds ordinary judgement, urging seekers to approach sacred space with awe rather than mere analysis.

Kedārakṣetra within the Māheśvarakhaṇḍa’s Kedārakhaṇḍa.

None; the verse is descriptive, supporting the place’s mahātmya through wonder.