Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59

Devanagari script

अभ्यंजनादिकं सर्वं चक्रुस्तस्य परात्मनः । ख्यातः कपर्द्दस्तस्यैव शिवस्य परमात्मनः

Transliteration

abhyaṃjanādikaṃ sarvaṃ cakrustasya parātmanaḥ | khyātaḥ kaparddastasyaiva śivasya paramātmanaḥ

Translation

Sie vollzogen für jenes höchste Selbst alle Riten der Salbung und der Schmückung. Durch eben diese Handlung wurde der höchste Śiva berühmt als Kapardda, der mit dem zu einem gedrehten Haarknoten geschlungenen Haar.

Word by Word

• अभ्यञ्जन-आदिकम्: anointing and the like (rites)
• अभ्यञ्जन-आदिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभ्यञ्जन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अभ्यञ्जनं आदिः यस्य तत्)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् अभ्यञ्जनादिकम्

• चक्रुः: they performed
• चक्रुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• परात्मनः: of the Supreme Self
• परात्मनः: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पर-आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (परः आत्मा)

• ख्यातः: is renowned / is called
• ख्यातः: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक-कृदन्तः (past participle, क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्

• कपर्द्दः: Kaparda (one with matted hair)
• कपर्द्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपर्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (particle: indeed/only)

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• परमात्मनः: of the Supreme Self
• परमात्मनः: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: परम-आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (परमः आत्मा)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sages apply fragrant unguents and sacred ash, adorn Śiva (liṅga or anthropomorphic) with garlands; Śiva’s matted, coiled hair (kaparda/jaṭā-kaparda) is emphasized as the visual marker of the newly famed epithet.

Characters & Entities

• Śiva
• Paramātman
• Kapardda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva, though the Supreme Self, accepts devotional service and becomes lovingly known through sacred epithets born from divine līlā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedārakhaṇḍa—Śiva’s sacred Himalayan sphere associated with Kedāranātha and its surrounding tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhyañjana (anointing) and devotional adornment—acts of pūjā offered to Śiva.