Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

अमत्तभूतैर्बहुभिस्त्रपां त्यक्त्वा मनीषिभिः । अकाले कोकिला भिश्च व्याप्तामासीन्महीतलम्

amattabhūtairbahubhistrapāṃ tyaktvā manīṣibhiḥ | akāle kokilā bhiśca vyāptāmāsīnmahītalam

Die Erde wurde von vielen Wesen erfüllt, als wären sie berauscht, und sie warfen alle Scham von sich — selbst die Weisen; und auch die Kokila-Kuckucke, zur Unzeit, verbreiteten ihren Ruf überall.

अमत्तभूतैःby sober beings
अमत्तभूतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमत्त (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय (अमत्ताः भूताः = sober beings)
बहुभिःby many
बहुभिः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
त्रपाम्shame/modesty
त्रपाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive: having abandoned)
मनीषिभिःby sages/wise ones
मनीषिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अकालेat an untimely time
अकाले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative: at an untimely time)
कोकिलाभिःby cuckoos
कोकिलाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोकिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
व्याप्ताwas pervaded
व्याप्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासमानार्थक (was pervaded)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Auxiliary/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
महीतलम्the earth’s surface
महीतलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (मही-तलम् = surface of the earth)

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: Earth overrun with beings behaving as if intoxicated; modesty abandoned; even sages affected. Out-of-season cuckoos call everywhere—an uncanny spring erupting in the wrong time.

K
Kokilā (cuckoo)
M
Mahītala (earth)

FAQs

When dharma-like order in nature shifts, it signals a deeper cosmic movement around great tapas and divine purpose.

Kedāra-kṣetra (Kedarnath region) within the Kedārakhaṇḍa of the Skanda Purāṇa.

None directly; the verse functions as a narrative omen-setting for the Kedāra māhātmya.