Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

अमंगलान्येव च मंगलानि भवंति येनाधिकृतानि दक्ष । त्रियंबकेनाथ सुमंगलानि भवंति सद्योह्यपमंगलानि

amaṃgalānyeva ca maṃgalāni bhavaṃti yenādhikṛtāni dakṣa | triyaṃbakenātha sumaṃgalāni bhavaṃti sadyohyapamaṃgalāni

O Dakṣa, selbst Unheilvolles wird heilvoll, wenn Er es ordnet; und durch Triyambaka wird sogar böses Omen sogleich höchst glückverheißend.

अमङ्गलानिinauspicious things
अमङ्गलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
एवindeed
एव:
Visheshana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
मङ्गलानिauspicious things
मङ्गलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भवन्तिbecome
भवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अधिकृतानिundertaken, performed
अधिकृतानि:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootअधि + √कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'अधिष्ठितानि/कृतानि'
दक्षO Dakṣa
दक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
त्र्यम्बकेनby Tryambaka (Śiva)
त्र्यम्बकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रस्तावार्थक-अव्यय (then/now)
सुमङ्गलानिvery auspicious things
सुमङ्गलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'सु' उपपदपूर्वक (very auspicious)
भवन्तिbecome
भवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सद्यःimmediately
सद्यः:
Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (immediately)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (indeed/for)
अपमङ्गलानिinauspicious things
अपमङ्गलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपमङ्गल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Dadhīci

Tirtha: Kedāra (doṣa-haraṇa frame)

Type: kshetra

Listener: Dakṣa

Scene: Dadhīci declares Śiva’s power to invert ill-omens: visualized as dark clouds of apamaṅgala dissolving into radiant light around a trident/third-eye symbol; the yajña fire brightens as if awaiting Śiva’s sanction.

D
Dakṣa
Ś
Śiva (Triyambaka)

FAQs

Śiva is the transformer of fate and omen—devotion and right honoring can turn obstacles into blessings.

The teaching arises in the Kanakhala tīrtha narrative, reinforcing that a tīrtha’s fruit is fulfilled through Śiva-sambandha (connection to Śiva).

Implicit: perform rites under Śiva’s sanction—worship/invocation of Triyambaka to secure auspicious completion.