Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

विन्ध्यावलिरुवाच । कस्माद्बद्धो मम पतिर्गरुडेन महात्मना । तत्कथ्यतां महाभाग त्वरन्नेव जनार्द्दन । तदोवाच महातेजा बटुवेषधरो हिः

vindhyāvaliruvāca | kasmādbaddho mama patirgaruḍena mahātmanā | tatkathyatāṃ mahābhāga tvaranneva janārddana | tadovāca mahātejā baṭuveṣadharo hiḥ

Vindhyāvalī sprach: „Warum ist mein Gemahl von Garuḍa, dem großherzigen, gefesselt worden? Sage es mir eilends, o glückverheißender Janārdana.“ Da erwiderte der Strahlende, im Gewand eines jungen Brahmacārin.

विन्ध्यावलीVindhyāvalī
विन्ध्यावली:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविन्ध्यावली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Hetu (Cause/Reason)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
बद्धःbound
बद्धः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गरुडेनby Garuḍa
गरुडेन:
Karana (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying गरुडेन)
तत्that (matter)
तत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कथ्यताम्let it be told
कथ्यताम्:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, कर्मणि प्रयोग (Passive)
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः = महा + भाग (महान् भागः यस्य)
त्वरन्hastening
त्वरन्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeVerb
Rootत्वर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
एवindeed
एव:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphatic particle)
जनार्द्दनO Janārdana
जनार्द्दन:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महातेजाःthe great-radiant one
महातेजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः = महत् + तेजस्
बटुवेषधरःwearing the guise of a brahmacārin boy
बटुवेषधरः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबटु + वेष + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बटुवेषस्य धरः)
हिindeed/for
हि:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (particle: for/indeed)

Vindhyāvalī (then narrator introduces Vāmana’s reply)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Vindhyāvalī, distressed yet dignified, questions Vāmana/Janārdana about Bali’s binding by Garuḍa; Vāmana shines as a brahmacārin boy, poised to answer.

V
Vindhyāvalī
B
Bali
G
Garuḍa
J
Janārdana (Viṣṇu)
V
Vāmana (baṭu-veṣa)

FAQs

In crisis, one should seek truth from the Divine; inquiry becomes the doorway to understanding dharma’s workings.

The Kedāra sacred corpus frames the lesson for pilgrims, though this verse is not direct tīrtha-stuti.

None.