Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 93

तथेति मत्वा गुरुणा सहैव राजा सुराणां सहसा जगाम । स्वकार्यकामो हि तथा पुरंदरो ययौ पुरीं संयमिनीं तदानीम्

tatheti matvā guruṇā sahaiva rājā surāṇāṃ sahasā jagāma | svakāryakāmo hi tathā puraṃdaro yayau purīṃ saṃyaminīṃ tadānīm

In dem Gedanken „So sei es“ brach der König der Götter sogleich mit seinem Guru auf. Begierig, sein Vorhaben zu vollenden, begab sich Purandara (Indra) damals unverzüglich nach Saṃyaminī, der Stadt der Zügelung, Yamas Wohnsitz.

तथाthus
तथा:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus’)
इतिthus/so (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
मत्वाhaving thought
मत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having thought/considered’
गुरुणाwith the teacher
गुरुणा:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय/उपसर्गसदृश (postposition: ‘with’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सहसाquickly
सहसा:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसहस (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb: ‘suddenly/quickly’)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
स्वकार्यकामःdesirous of his own task
स्वकार्यकामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य कार्यम्) + कामः (desirous)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/Reason)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle)
तथाthus
तथा:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; इन्द्रस्य नाम
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पुरीम्to the city
पुरीम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
संयमिनीम्Saṃyaminī (Yama’s city)
संयमिनीम्:
Karma (Goal-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसंयमिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (पुरीम्)
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ‘then/at that time’)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa by Mahēśvara-khaṇḍa convention)

Tirtha: Saṃyaminī

Type: kshetra

Scene: Indra and Bṛhaspati depart swiftly from Svarga, moving through cosmic space toward a stern, orderly city—Saṃyaminī—guarded and luminous with austere grandeur.

I
Indra
B
Bṛhaspati
P
Purandara
S
Saṃyaminī
Y
Yama

FAQs

Serious moral disputes are to be resolved by approaching dharma’s proper adjudicator with humility and urgency.

No earthly tīrtha is named; Saṃyaminī is presented as Yama’s domain within the narrative.

None; it is a narrative transition describing a journey for dharmic resolution.