Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59

बृहस्पतिरुवाच । कार्तिके शुक्लपक्षे तु मंदवारे त्रयोदशी । समग्रा यदि लभ्येत सर्वप्राप्तयै न संशयः

bṛhaspatiruvāca | kārtike śuklapakṣe tu maṃdavāre trayodaśī | samagrā yadi labhyeta sarvaprāptayai na saṃśayaḥ

Bṛhaspati sprach: Im Monat Kārtika, in der hellen Monatshälfte, wenn die Trayodaśī, die auf Maṃdavāra (Samstag) fällt, vollständig (mit allen Bedingungen) erlangt wird, dann gewährt sie gewiss die Erlangung aller gewünschten Früchte—daran besteht kein Zweifel.

बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
कार्तिकेin (the month of) Kārtika
कार्तिके:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (मासवाचक), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कालाधिकरण
शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (शुक्लः पक्षः); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालाधिकरण
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक निपात (but/indeed)
मन्दवारेon Saturday
मन्दवारे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दवार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; वारवाचक (Saturday)
त्रयोदशीthe thirteenth lunar day
त्रयोदशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तिथिवाचक
समग्राcomplete, full (in all respects)
समग्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; त्रयोदश्याः विशेषणम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional conjunction)
लभ्येतis obtained/should be obtained
लभ्येत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (be obtained)
सर्वप्राप्तयैfor attainment of all (goals)
सर्वप्राप्तयै:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + प्राप्ति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सर्वस्य प्राप्तिः); स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन
no/not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Bṛhaspati

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Listener: Śakra/Indra

Scene: Bṛhaspati indicates the bright moon of Kārtika and the calendrical mark of Trayodaśī; Indra listens as the cosmic order of time is portrayed as luminous wheels behind them.

B
Bṛhaspati
K
Kārtika (month)
Ś
Śuklapakṣa
T
Trayodaśī
M
Maṃdavāra (Saturday)

FAQs

Sacred time (kāla) sanctified by dharma-observance becomes a vehicle for comprehensive spiritual and worldly attainment.

This verse primarily glorifies sacred time (Kārtika and Trayodaśī) rather than naming a particular tīrtha; it sits within Kedārakhaṇḍa’s Śaiva devotional framework.

Observance tied to Kārtika śukla Trayodaśī when it falls on Saturday, described as “samagrā” (fully qualified), implying proper vrata conditions.