Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
केन प्रणोदितश्चेंद्रो बभूव चिरमासने । तत्सर्वं कथयाशु त्वं परं कौतूहलं हि नः
Transliteration
kena praṇoditaśceṃdro babhūva ciramāsane | tatsarvaṃ kathayāśu tvaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ
Translation
„Von wem wurde Indra angetrieben, dass er lange auf dem Thron blieb? Berichte uns rasch alles, denn groß ist unsere Neugier.“
Word by Word
केनby whom
केन:
Karaṇa (Instrument/Agent-cause/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (interrogative pronoun), पुं/नपुंसक, तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन
प्रणोदितःimpelled, prompted
प्रणोदितः:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√नुद् (धातु) + क्त (PPP)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘impelled/urged’
चand
च:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/connector)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बभूवbecame, remained
बभूव:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kālādhi-kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb/कालवाचक क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रयोग)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time): ‘for a long time’
आसनेon the throne/seat
आसने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (locative/7th), एकवचन
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (object of ‘कथय’)
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘तत्’
कथयtell
कथय:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘quickly’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
परम्great, supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘कौतूहलम्’
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; emphasis)
नःof us / our
नः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (genitive/6th), बहुवचन; enclitic
Speaker
Ṛṣis (sages) addressing Lomāśa
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (contextual frame)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The sages lean forward, palms joined or fingers raised in inquiry, urging a swift narration; the storyteller’s seat is prepared, indicating imminent kathā; the air is charged with respectful curiosity.
Characters & Entities
Ṛ
ṚṣisI
IndraFAQs
Sincere inquiry into dharma and causality is valued; the sages seek the hidden moral and divine reasons behind worldly power.
No tīrtha is named in this verse.
None.