Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

वामांगमाश्रित्य तदा महात्मनः सोपाविशत्तत्र समीक्ष्य ता उभौ । सुराः सदैत्या मुदमापुरद्भुतां सिद्धाप्सरः किंनरचारणाश्च

vāmāṃgamāśritya tadā mahātmanaḥ sopāviśattatra samīkṣya tā ubhau | surāḥ sadaityā mudamāpuradbhutāṃ siddhāpsaraḥ kiṃnaracāraṇāśca

Dann nahm sie die linke Seite jenes großherzigen Herrn ein und setzte sich dort nieder. Als sie beide beisammen sahen, erlangten die Devas samt den Daityas, ebenso Siddhas, Apsaras, Kinnaras und Cāraṇas, eine wunderbare Freude.

vāma-aṅgamthe left side/limb
vāma-aṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāma (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘वामं अङ्गम्’ इति कर्मधारयः
āśrityahaving resorted to
āśritya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-śri (धातु) + ktvā-pratyaya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) — ‘having taken refuge/leaned on’
tadāthen
tadā:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
mahātmanaḥof the great-souled one
mahātmanaḥ:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
upāviśatsat down near
upāviśat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-viś (धातु)
Formलङ् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन; अनद्यतनभूत (imperfect)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
samīkṣyahaving looked at
samīkṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-īkṣ (धातु) + ktvā-pratyaya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) — ‘having looked at’
them
:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; सर्वनाम
ubhauboth (of them)
ubhau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootubha (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
surāḥgods
surāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
sa-daityāḥtogether with the daityas
sa-daityāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsa (सह/सहित) + daitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘दैत्यैः सहिताः’ अर्थे सह-समासप्रायः (karmadhāraya-like)
mudamjoy
mudam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmud (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
āpuḥattained
āpuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
adbhutāmwonderful
adbhutām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootadbhuta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
siddhāpsaraḥSiddhas and Apsarases
siddhāpsaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक) + apsaras (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सिद्धाश्च अप्सरसश्च’ इति इतरेतर-द्वन्द्वः
kiṃnara-cāraṇāḥKiṃnaras and Cāraṇas
kiṃnara-cāraṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkiṃnara (प्रातिपदिक) + cāraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘किंनराश्च चारणाश्च’ इति द्वन्द्वः
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Lakṣmī sits at the Lord’s left side; the divine couple is central. Around them: devas and daityas together, plus siddhas, apsarases, kinnaras, and cāraṇas rejoicing—music, garlands, and skyborne spectators.

L
Lakṣmī
V
Viṣṇu
D
Devas
D
Daityas
S
Siddhas
A
Apsarases
K
Kinnaras
C
Cāraṇas

FAQs

When the divine order is restored (Śrī united with Nārāyaṇa), even opposing hosts rejoice—harmony arises from the center.

The Kedāra region’s Mahātmya context frames the episode, presenting the land as a stage for divine reconciliation.

No direct prescription; the verse describes a divine tableau honored by celestial witnesses.