Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 24

Devanagari script

लोमश उवाच । यावद्गणेशसंयुक्तो भाषमाणः सदाशिवः । लिंगरूपी विश्वरूपः प्रादुर्भूता सदाशिवात्

Transliteration

lomaśa uvāca | yāvadgaṇeśasaṃyukto bhāṣamāṇaḥ sadāśivaḥ | liṃgarūpī viśvarūpaḥ prādurbhūtā sadāśivāt

Translation

Lomaśa sprach: Während Sadāśiva, von Gaṇeśa begleitet, redete, erschien aus Sadāśiva die kosmische, universale Gestalt — als Liṅga offenbar geworden.

Word by Word

• लोमशः: Lomaśa
• लोमशः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: लोमश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• यावत्: while, as long as
• यावत्: Kāla (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सम्बन्ध)
• Form: अव्यय (correlative adverb), अर्थे: "as long as/while"

• गणेशसंयुक्तः: joined with Gaṇeśa
• गणेशसंयुक्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गणेश (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: समास: तृतीया-तत्पुरुष (गणेशेन संयुक्तः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "सदाशिवः"-विशेषण

• भाषमाणः: speaking
• भाषमाणः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भाष् (धातु) → भाषमाण (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शानच्-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "सदाशिवः"-विशेषण

• सदाशिवः: Sadāśiva
• सदाशिवः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सदाशिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लिङ्गरूपी: having the form of a liṅga
• लिङ्गरूपी: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग-रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (लिङ्गं रूपं यस्य/लिङ्गरूपः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "(सः)"-विशेषण

• विश्वरूपः: universal-formed, all-formed
• विश्वरूपः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: समास: कर्मधारय (विश्वं रूपं यस्य/विश्वः रूपः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रादुर्भूता: appeared, manifested
• प्रादुर्भूता: Kriyā (Event)
• Type: Verb
• Root: प्रादुर्-भू (धातु) → प्रादुर्भूत (कृदन्त)
• Form: भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; finite sense: "appeared"; agrees with implied feminine subject (e.g., शक्तिः)

• सदाशिवात्: from Sadāśiva
• सदाशिवात्: Apādāna (Source)
• Type: Noun
• Root: सदाशिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन

Speaker

Lomaśa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (sages)

Visual Art Cues

Scene: Sadāśiva, radiant and serene, speaks while Gaṇeśa stands beside him; from Sadāśiva emerges a luminous liṅga that expands as a Viśvarūpa—stars, worlds, and directions hinted within its glow.

Characters & Entities

• Lomaśa
• Sadāśiva
• Gaṇeśa
• Liṅga (Śiva-liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s teaching culminates in sacred manifestation: the Liṅga embodies the universal reality revealed to devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa strongly implies the Kedāra/Kedarnath liṅga-tradition, presenting the region as sanctified by Śiva’s self-manifestation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse focuses on the theophany (prādurbhāva) of the Liṅga.