Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 103

विदुरेष्यद्धियाऽपायं परतोऽन्ये विवेकिनः । नैवोभयं विदुर्नीचा विनाऽनुभवमात्मनः

vidureṣyaddhiyā'pāyaṃ parato'nye vivekinaḥ | naivobhayaṃ vidurnīcā vinā'nubhavamātmanaḥ

Die Einsichtigen erkennen die Gefahr schon, wenn sie herannaht, und andere begreifen sie erst, nachdem sie eingetreten ist. Doch die Niedrigen wissen weder das eine noch das andere, solange sie es nicht am eigenen Leib erfahren.

विदुःknow
विदुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
एष्यत्-धियाby foresight (future-oriented intellect)
एष्यत्-धिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootएष्यत् (कृदन्त; √इ ‘to go’ + श्यत्/शतृ-भविष्यत्) + धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-भावः ‘एष्यती धिः’ इति; साधन/हेतु-तृतीया
अपायम्danger/ruin
अपायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
परतःfrom afar
परतः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरतः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभावार्थे क्रियाविशेषण (‘from afar/at a distance’)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण
विवेकिनःthe discerning
विवेकिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविवेकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; गुणवाचक-नाम
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (‘only/indeed’)
उभयम्both (aspects)
उभयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
विदुःknow
विदुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलिट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
नीचाःthe base/low-minded
नीचाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; गुणवाचक-नाम
विनाwithout
विना:
Sambandha (Preposition-like/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय; वियोगार्थ (‘without’); सह द्वितीया
अनुभवम्experience
अनुभवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनुभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

Unspecified (didactic reflection within Kaumārikā-khaṇḍa)

Scene: Three figures illustrate stages of understanding: a sage noticing distant storm-clouds (approaching danger), a householder reacting after damage, and a stubborn person only awakening amid suffering.

FAQs

Cultivate discernment: the wise learn through insight, while ignorance forces learning only through painful experience.

No holy site is referenced; it is a general dharma-śikṣā (moral instruction) verse.

None; the emphasis is on developing viveka (discriminative wisdom).