Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

अथ क्षुधाबलं ज्ञात्वा मामौदरिकसत्तमम् । क्रूरं साहसिकं चैव न स्तौषि क्षमिणां वरः

atha kṣudhābalaṃ jñātvā māmaudarikasattamam | krūraṃ sāhasikaṃ caiva na stauṣi kṣamiṇāṃ varaḥ

Oder weil du weißt, dass meine Kraft vom Hunger getrieben ist—ich, der Erste unter den Gefräßigen—hältst du mich für grausam und verwegen und preist mich dennoch nicht, o Bester der Geduldigen.

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक/प्रारम्भसूचक अव्यय (then/now)
क्षुधाof hunger
क्षुधा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
बलम्strength
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
औदरिकाgluttonous/belly-driven
औदरिका:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउदर (प्रातिपदिक) + ठक्/इक (तद्धित)
Formतद्धितान्त विशेषण (औदरिका = उदरसम्बन्धी/उदरप्रधान), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
सत्तमम्the best/excellent
सत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित)
Formउत्तमत्ववाचक (superlative), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying माम्)
क्रूरम्cruel
क्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying माम्)
साहसिकम्rash/violent
साहसिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसाहसिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying माम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
स्तौषिyou praise
स्तौषि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
क्षमिणाम्of the patient/forbearing ones
क्षमिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षमिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
वरःthe best/excellent one
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Deducted (contextual): Bhīma (noted for great appetite and might)

Listener: Bhārata (addressed figure)

Scene: The speaker reveals a terrifying aspect—‘foremost among the voracious’—yet stands as protector. The devotee, ‘best among the patient’, hesitates to praise due to fear. The scene contrasts fierce energy (hunger-force) with the virtue of kṣamā.

K
Kṣamiṇāṃ vara (Yudhiṣṭhira implied)

FAQs

Do not reduce a person to faults or temperament; assess dhārmic contribution and respond with fairness.

None.

None.