Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

इत्युक्तवचनाच्चेटी प्राप्यावोचद्घटोत्कचम् । व्रज शीघ्रं कामुक त्वं तस्या मृत्योश्च सन्निधौ

ityuktavacanācceṭī prāpyāvocadghaṭotkacam | vraja śīghraṃ kāmuka tvaṃ tasyā mṛtyośca sannidhau

So angewiesen ging die Dienerin hin und sprach zu Ghaṭotkaca: „Geh eilends, du vom Begehren Getriebener — in ihre Gegenwart, ja in die unmittelbare Nähe des Todes.“

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
ukta-vacanātfrom the spoken words
ukta-vacanāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootukta (कृदन्त, √vac वच्) + vacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कर्मधारय-भावः: ‘उक्तं वचनम्’ → ‘उक्तवचनम्’)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ceṭīthe maidservant
ceṭī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootceṭī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√āp (आप्) + pra- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘प्राप्य’ = having reached/after reaching
avocatsaid
avocat:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलङ् (Imperfect/past); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ghaṭotkacamto Ghaṭotkaca
ghaṭotkacam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootghaṭotkaca (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
vrajago
vraja:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√vraj (व्रज्)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
śīghramquickly
śīghram:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
kāmukaO lover
kāmuka:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkāmuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
mṛtyoḥof death
mṛtyoḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
sannidhauin the presence/nearby
sannidhau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsannidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

ceṭī (maidservant/attendant)

Scene: A maidservant, half-shadowed in a palace corridor, delivers a sharp, fateful message to the towering rākṣasa Ghaṭotkaca; the doorway behind her reads as a threshold to danger.

G
Ghaṭotkaca
M
mṛtyu (Death)

FAQs

Desire can rush a person toward peril; the verse frames kāma as a path that can end in death.

None is referenced.

None.