Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 108
Devanagari script
एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् । स्त्रीवृत्तिं चिरकालत्वाद्धन्तुं दिष्टः स्वमातरम्
Transliteration
evaṃ sa kauśikītīre baliṃ rājānamīkṣatīm | strīvṛttiṃ cirakālatvāddhantuṃ diṣṭaḥ svamātaram
Translation
So erblickte er am Ufer der Kauśikī den König Bali. Und da er seit langer Zeit das Verhalten seiner Mutter für unziemlich hielt, trieb ihn ein düsterer Entschluss dazu, die eigene Mutter zu töten.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
कौशिकीतीरेon the bank of (the river) Kauśikī
कौशिकीतीरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकौशिकी-तीर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कौशिक्याः तीरम्)
बलिम्Bali
बलिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
राजानम्king
राजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ईक्षतीम्seeing/looking at
ईक्षतीम्:
Karma (Object qualifier)
TypeVerb
Rootईक्ष् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; धातु: ईक्ष् (to see)
स्त्रीवृत्तिम्a woman's conduct/way of life
स्त्रीवृत्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री-वृत्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्त्रियाः वृत्तिः)
चिरकालत्वात्because of long duration/after a long time
चिरकालत्वात्:
Hetu/Apadana (Cause/अपाादान)
TypeNoun
Rootचिर-काल-त्व (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ; (चिर + काल) कर्मधारय/तत्पुरुष + त्व-प्रत्यय (abstract)
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययभाव
दिष्टःfated/ordained
दिष्टः:
Kriya (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; अर्थ: 'appointed/fated'
स्वमातरम्his own mother
स्वमातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-मातृ (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष (स्वा माता)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa convention)
Characters & Entities
K
Kauśikī (river)B
Bali (king)FAQs
Unchecked suspicion and anger can push a person toward grave adharma; discernment must precede action.
The Kauśikī riverbank is the narrative setting, treated as a sacred locale within the Purāṇic landscape.
No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse.