Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

द्वितीयः सात्विकश्चायमस्मान्मत्तो विनश्यति । अष्टौ पश्यति योनीश्च देवानां दैव इत्यसौ

dvitīyaḥ sātvikaścāyamasmānmatto vinaśyati | aṣṭau paśyati yonīśca devānāṃ daiva ityasau

Auch dieses Zweite ist sāttvisch, doch es geht zugrunde, wenn es zu stolzer Berauschung wird. Wer die acht göttlichen Yonis der Devas erblickt—das heißt Daiva, das Hindernis.

द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (ordinal)
सात्विकःsāttvika (of sattva)
सात्विकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसात्विक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अस्मात्from us / from me (as ‘we’)
अस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग/सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
मत्तःfrom me
मत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग/सर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; रूपम् ‘मत्तः’
विनश्यतिperishes / is destroyed
विनश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अष्टौeight
अष्टौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (संख्याशब्द), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; ‘eight’
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
योनीःwombs / births / origins
योनीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
दैवःdivine / fated
दैवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण/संज्ञा-रूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शनार्थक अव्यय (quotative particle)
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Scene: A yogin seated in meditation, a faint aura of ‘divine’ radiance rising, while a shadowy figure of Pride (mada) approaches; above, eight luminous ‘yonis’/sources appear like eight lotus-wombs, signifying divine orders that can still be ensnared by subtle fault.

D
Daiva

FAQs

Even refined, sāttvic visions can become a downfall if they generate spiritual intoxication and attachment.

No; the verse is about inner yogic phenomena (daiva-darśana) rather than sacred geography.

None; it cautions against attachment to visionary experiences.