Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः । नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्

viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ | nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam

Für die Brahmanen bist du die höchste Gottheit, und selbst die Gemeinschaft der Brahmanen ist von dir durchdrungen. O Gott, dieser unsere Ort ist durch deinen Blick überaus gereinigt worden.

विप्राणाम्of the Brahmins
विप्राणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
परःsupreme
परः:
Karta-predicate (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying देवः)
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विप्रसर्गःthe creation of Brahmins
विप्रसर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + सर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (creation/emanation of Brahmins)
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
त्वन्मयःmade of you / pervaded by you
त्वन्मयः:
Karta-predicate (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वन्मय’ = त्वदात्मकः (consisting of you)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम् (intensifier: exceedingly)
पूतम्purified
पूतम्:
Karta-predicate (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूत (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से निष्पन्न)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying एतत्/स्थानम्)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संकेतार्थक (this)
नःour
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; एन्क्लिटिक (enclitic)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
ईक्षितम्seen (visited)
ईक्षितम्:
Karta-predicate (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः (seen/visited)

Dvijottamāḥ (addressing Sūrya)

Scene: Devotees proclaim Sūrya’s supremacy for brāhmaṇas and the pervasion of the vipra-society by him; the Sun’s rays fall upon their settlement/ritual ground, visually ‘purifying’ it.

S
Sūrya
V
Viprāḥ

FAQs

Darśana of the deity sanctifies a place and its people; holiness is intensified by divine presence and recognition.

The sages’ locale that becomes Jayāditya-sthāna, purified specifically by Sūrya’s glance.

Implicitly, seeking darśana and honoring the deity’s presence as a purifier of the sthāna.